Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

Devanagari script

भूर्भुवः स्वरितीरेश पूजनं परिकीर्तितम् । गायत्र्या पूजयेद्देवमोंकारेणाभिमंत्रितम्

Transliteration

bhūrbhuvaḥ svaritīreśa pūjanaṃ parikīrtitam | gāyatryā pūjayeddevamoṃkāreṇābhimaṃtritam

Translation

اے کنارے کے رب! ’بھور بھوَہ سْوَہ‘ کے ساتھ پوجن سکھایا گیا ہے۔ اومکار سے ابھِمنترت کر کے، گایتری کے ساتھ دیوتا کی پوجا کرے۔

Word by Word

• भूः: bhūḥ
• भूः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्याहृतिरूपेण (as the vyāhṛti ‘bhūḥ’)

• भुवः: bhuvaḥ
• भुवः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भुवस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्याहृतिरूपेण (as the vyāhṛti ‘bhuvaḥ’)

• स्वः: svaḥ
• स्वः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्याहृतिरूपेण (as the vyāhṛti ‘svaḥ’)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-चिह्नक अव्यय

• ईश: O Lord
• ईश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• पूजनम्: worship
• पूजनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• परिकीर्तितम्: is declared
• परिकीर्तितम्: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + कीर्त् (धातु)
• Form: कर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गायत्र्या: with the Gāyatrī (mantra)
• गायत्र्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (करण)

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• देवम्: the deity
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ओंकारेण: with the syllable Oṃ
• ओंकारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ओंकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (करण)

• अभिमन्त्रितम्: consecrated/enchanted
• अभिमन्त्रितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभि + मन्त्र् (धातु)
• Form: कर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP) विशेषणरूपेण, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘अभिमन्त्रितम्’ = मन्त्रेण संस्कृतम्/जपितम् (consecrated by mantra)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: On the sacred shore at dawn, a worshipper faces the rising light, hands in añjali, then offers water and flowers to a small altar; the syllable Oṃ is imagined as a radiant seed above the altar.

Characters & Entities

• Gāyatrī
• Oṃ
• bhūr bhuvaḥ svaḥ
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest worship unites cosmic remembrance (vyāhṛtis), Vedic illumination (Gāyatrī), and the primal sound (Oṃ).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, indicated through the tīrtha-language (tīra/shore) and the worship method taught there.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā using the vyāhṛtis ‘bhūr bhuvaḥ svaḥ’ and worship with Gāyatrī, empowered by Oṃkāra.