Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

ते पूज्यास्ते नमस्कार्यास्तेषु सर्वं प्रतिष्ठितम् । ते वै लोकानिमान्सर्वान्पारयंति परस्परम्

Transliteration

te pūjyāste namaskāryāsteṣu sarvaṃ pratiṣṭhitam | te vai lokānimānsarvānpārayaṃti parasparam

Translation

وہ عبادت کے لائق ہیں، ادب سے سلام کے مستحق ہیں—ہر شے انہی پر قائم ہے۔ بے شک وہی ان تمام جہانوں کو باہم ترتیب کے ساتھ پار لگاتے ہیں۔

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (तद्-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• पूज्याः: worthy of worship
• पूज्याः: Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pūjya (कृदन्त; √pūj/पूज् + यत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; यत्-प्रत्ययान्त भाव्य/योग्यतावाचक (worthy to be worshipped)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (तद्-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• नमस्कार्याः: worthy of salutation
• नमस्कार्याः: Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: namaskārya (कृदन्त; namas + √kṛ/कृ + यत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; यत्-प्रत्ययान्त (worthy of salutation)

• तेषु: in them/among them
• तेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tad (तद्-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रतिष्ठितम्: is established
• प्रतिष्ठितम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: prati-√sthā (प्रति + √स्था)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; कर्मणि (established)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (तद्-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• वै: indeed
• वै: Sambandha (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: vai (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• लोकान्: worlds
• लोकान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• इमान्: these
• इमान्: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: idam (इदम्-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• पारयन्ति: carry across
• पारयन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √pṛ (धातु; causative √pṝ/पॄ → pārayati)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रत्ययान्त (causative: ‘carry across/bring to the other shore’)

• परस्परम्: mutually
• परस्परम्: Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: paraspara (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; परस्परार्थक (reciprocal adverb: ‘mutually’)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the assembled sages (deduced from Purāṇic māhātmya narration style in Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A procession of pilgrims offers prostrations; above them, a layered cosmos (three worlds) is shown as being upheld by radiant divine figures, suggesting mutual support and orderly crossing.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Lokas (worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence to Brāhmaṇas and dharma-sustainers is presented as a foundation of cosmic order and spiritual crossing-over.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region), within the Prabhāsakṣetramāhātmya of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse emphasizes honoring (pūjā/namaskāra) as a dharmic duty.