Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

तस्मिन्दृष्टे लभेन्मर्त्यो वाजिमेधफलं प्रिये । मुच्यते पातकैः सर्वैः पूर्व जन्मार्ज्जितैरपि

Transliteration

tasmindṛṣṭe labhenmartyo vājimedhaphalaṃ priye | mucyate pātakaiḥ sarvaiḥ pūrva janmārjjitairapi

Translation

اے محبوبہ! محض اُس (پروردگار) کے درشن سے ہی انسان اشومیدھ یَجْن کا پھل پاتا ہے اور تمام گناہوں سے—حتیٰ کہ پچھلے جنموں میں جمع کیے ہوئے بھی—آزاد ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• तस्मिन्: in that (place/thing)
• तस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे (सन्दर्भानुसार), सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम् (Singular)

• दृष्टे: when (it is) seen / upon seeing
• दृष्टे: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle); सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (Locative absolute-प्रयोगे)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular); परस्मैपदम्

• मर्त्यः: a mortal (man)
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (Masculine), प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम् (Singular)

• वाजिमेधफलम्: the fruit of the Aśvamedha sacrifice
• वाजिमेधफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाजि + मेध + फल (प्रातिपदिकानि)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (Genitive determinative: वाजिमेधस्य फलम्); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• प्रिये: O beloved (lady)
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन-प्रयोगः (Vocative); स्त्रीलिङ्गः (Feminine), सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (Passive)

• पातकैः: by sins
• पातकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम् (सामान्यतः), तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम् (Plural)

• सर्वैः: all
• सर्वैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषणम्; तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (पातकैः इति पदेन सह)

• पूर्व: previous
• पूर्व: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषणम्/अव्ययीभावार्थेऽपि; अत्र विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (समासपूर्वपदत्वेन)

• जन्मार्जितैः: acquired in (a) former birth
• जन्मार्जितैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जन्म + अर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (जन्मना/जन्मस्य अर्जिताः); भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP: अर्जित); तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (पातकैः सह)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha/Emphasis (Nipata/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle/emphatic)

Speaker

Narrator (addressing 'priye')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapāleśvara darśana at Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ‘Priye’ addressed (female interlocutor within narrative)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim beholds the liṅga; a luminous aura suggests karmic burdens dissolving; in the background, symbolic imagery of an Aśvamedha horse and yajña paraphernalia appears as a metaphoric overlay.

Characters & Entities

• Aśvamedha (Vājimedha)
• Kapāleśvara (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred darśana at a powerful tīrtha can confer immense merit and cleanse deep karmic burdens.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kapāleśvara in Prabhāsakṣetra, whose darśana is equated with great Vedic-sacrificial merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed; the verse highlights darśana as the key act yielding Aśvamedha-like fruit.