Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

तस्मिन्क्षेत्रे महादेवि पुरं यत्सांबसंज्ञकम् । द्वितीयं शाश्वतं स्थानं तत्र सूर्यस्य नित्यशः

Transliteration

tasminkṣetre mahādevi puraṃ yatsāṃbasaṃjñakam | dvitīyaṃ śāśvataṃ sthānaṃ tatra sūryasya nityaśaḥ

Translation

اے مہادیوی! اُس مقدّس کھیتر میں ‘سامب’ نام کا نگر ہے؛ وہاں سورج دیو کا دوسرا ازلی ٹھکانہ ہمیشہ قائم رہتا ہے۔

Word by Word

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• क्षेत्रे: in the sacred field/region
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana/Address (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक) [महा + देवी]
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रयोग (vocative), एकवचन; कर्मधारय-समास: महती देवी

• पुरम्: a city
• पुरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (पुरम् इति विशेष्यस्य)

• सांबसंज्ञकम्: having the name ‘Sāmba’
• सांबसंज्ञकम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सांब-संज्ञक (प्रातिपदिक) [सांब + संज्ञक]
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी): सांबस्य संज्ञा यस्य (नाम यस्य)

• द्वितीयम्: second
• द्वितीयम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (sthānam इति विशेष्यस्य)

• शाश्वतम्: eternal
• शाश्वतम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शाश्वत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गुणविशेषण

• स्थानम्: place, abode
• स्थानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• सूर्यस्य: of the Sun
• सूर्यस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• नित्यशः: always
• नित्यशः: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्यशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (frequency: always)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sāṃbapura (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Mahādevī)

Visual Art Cues

Scene: A radiant solar city within the sandy-coastal sacred expanse of Prabhāsa; a temple-like ‘station’ of Sūrya glowing as an eternal presence, pilgrims approaching with folded hands.

Characters & Entities

• Mahādevī (Pārvatī)
• Sāṃbapura (Sāṃba city)
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places are described as enduring ‘stations’ of divine presence, making continual worship possible across generations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sāṃbapura within Prabhāsakṣetra, identified as an eternal station of Sūrya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated; the verse establishes the site’s identity and the Sun’s perpetual presence there.