Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

समिंधनं परं तस्मात्कामदं च ततः परम् । सिद्धिदं चापि धर्मज्ञं वैश्वरूपं च मुक्तिदम्

Transliteration

samiṃdhanaṃ paraṃ tasmātkāmadaṃ ca tataḥ param | siddhidaṃ cāpi dharmajñaṃ vaiśvarūpaṃ ca muktidam

Translation

اس سے آگے ‘سمِندھن’ ہے؛ اس کے بعد ‘کامَد’—آرزوئیں پوری کرنے والا۔ نیز ‘سِدّھِد’—سِدّھیاں عطا کرنے والا؛ ‘دھرمَجْن’—دھرم کا جاننے والا؛ ‘وَیشْوَرُوپ’—کائناتی روپ؛ اور ‘مُکتِد’—موکش دینے والا۔

Word by Word

• समिंधनम्: Samiṃdhana (name)
• समिंधनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समिंधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम

• परम्: higher/further
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (समिंधनम् इति)

• तस्मात्: from that/than that
• तस्मात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

• कामदम्: Kāmada (name)
• कामदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कामद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• ततः: thereafter/from that
• ततः: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: thereafter/from there)

• परम्: further
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कामदम् इति)

• सिद्धिदम्: Siddhida (giver of success; name)
• सिद्धिदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि-द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (सिद्धिं ददाति इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (also)

• धर्मज्ञम्: Dharmajña (knower of dharma; name)
• धर्मज्ञम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म-ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (धर्मं जानाति इति)

• वैश्वरूपम्: Vaiśvarūpa (universal-formed; name)
• वैश्वरूपम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्व-रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (विश्वस्य रूपम्/विश्व-रूपः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• मुक्तिदम्: Muktida (giver of liberation; name)
• मुक्तिदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति-द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (मुक्तिं ददाति इति)

Speaker

Śiva (in dialogue with Devī, inferred from immediate context addressing 'devi')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (stations: Samiṃdhana, Kāmada, Siddhida, Dharma-jña, Vaiśvarūpa, Muktida)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim progresses through a sequence of small shrines/markers, each radiating a distinct aura: Kāmada with blossoming wish-fulfilling trees, Siddhida with yogic symbols, Dharma-jña with scriptures, Vaiśvarūpa with cosmic panorama, Muktida with a serene light-gate.

Characters & Entities

• Devī
• Prabhāsa (implied by section)
• Garbhagṛha (implied by sequence of names)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and honoring the sacred names connected to Prabhāsa is portrayed as a direct means to worldly fulfillment, spiritual attainment, and ultimately liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, specifically the central sanctum (garbhagṛha) whose epithets are being listed.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is stated here; the emphasis is on the sacred epithets that will later be tied to recitation and merit.