Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

Devanagari script

सर्वदेवनिवेशं च सर्वपातकनाशनम् । अस्य क्षेत्रस्य नामानि कल्पे कल्पे पृथक्प्रिये

Transliteration

sarvadevaniveśaṃ ca sarvapātakanāśanam | asya kṣetrasya nāmāni kalpe kalpe pṛthakpriye

Translation

یہ کْشَیتر سب دیوتاؤں کا آشیانہ اور ہر طرح کے پاپوں کا ناس کرنے والا ہے۔ اے محبوبہ، اس مقدس علاقے کے نام ہر ہر کلپ میں جدا جدا ہوتے ہیں۔

Word by Word

• सर्वदेवनिवेशम्: abode/seat of all gods
• सर्वदेवनिवेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व-देव-निवेश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (सर्वेषां देवानां निवेशः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• सर्वपातकनाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व-पातक-नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (सर्वेषां पातकानां नाशनम्)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• क्षेत्रस्य: of the sacred place/field
• क्षेत्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• नामानि: names
• नामानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

• कल्पे: in a kalpa
• कल्पे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• कल्पे: in (each) kalpa
• कल्पे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्तिः (each kalpa)

• पृथक्: separately/differently
• पृथक्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• प्रिये: O beloved (lady)
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; संबोधन (vocative)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ‘priye’ (beloved) addressed—continuing intimate didactic tone to a female interlocutor

Visual Art Cues

Scene: A grand assembly of devas—Indra, Varuṇa, Agni, the Aśvins—subtly present around Prabhāsa; above, a wheel of time (kalpa-cakra) rotates, and different name-plates appear in different spokes while the kṣetra remains constant and radiant.

Characters & Entities

• All gods (Sarvadeva)
• Kalpa
• Kṣetra (Prabhāsa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A supreme tīrtha is both cosmically inhabited (by all devas) and ethically transformative (destroying sin), transcending cycles of time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra as a sarvadevaniveśa and sarvapātakanāśana.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is given; the verse emphasizes the kṣetra’s inherent purifying power and its kalpa-wise nomenclature.