Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

तेषां दर्शनमात्रेण कोटिलिंगार्चनफलम् । तस्मादिदं महाक्षेत्रं ब्रह्माद्यैः सेव्यते सदा

Transliteration

teṣāṃ darśanamātreṇa koṭiliṃgārcanaphalam | tasmādidaṃ mahākṣetraṃ brahmādyaiḥ sevyate sadā

Translation

ان کے محض دیدار سے کروڑوں لِنگوں کی پوجا کا پھل حاصل ہوتا ہے۔ اسی لیے یہ مہاکشیتر سدا برہما اور دیگر دیوتاؤں کے لیے بھی قابلِ تعظیم و خدمت ہے۔

Word by Word

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Genitive, Plural)

• दर्शनमात्रेण: by mere sight
• दर्शनमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन (Neuter, Instrumental, Singular); तत्पुरुष (मात्र-समास: ‘by mere seeing’)

• कोटिलिङ्गार्चनफलम्: the fruit of worshipping a crore of liṅgas
• कोटिलिङ्गार्चनफलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक) + अर्चन (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular); षष्ठी/कर्मधारय-प्राय तत्पुरुष (फलम् = result of worship of a crore of liṅgas)

• तस्मात्: therefore; from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात्—हेतौ/तस्मादर्थे अव्ययीभूत-प्रयोग (ablatival adverb: ‘therefore/from that’)

• इदम्: this
• इदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular); अत्र विशेषणरूपेण

• महाक्षेत्रम्: the great sacred place
• महाक्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महā (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative, Singular); कर्मधारय (great sacred field)

• ब्रह्माद्यैः: by Brahmā and others
• ब्रह्माद्यैः: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन (Masculine, Instrumental, Plural); ब्रह्म-आदि (those beginning with Brahmā)

• सेव्यते: is served; is worshipped
• सेव्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सेव् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद (Present, 3rd person, Singular, Passive)

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय—कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra liṅgas (Prabhāsa-sthāna liṅgāni)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant coastal kṣetra with multiple Śiva-liṅgas; pilgrims gain immense merit by mere sight; Brahmā and devas shown in perpetual service to the sacred region.

Characters & Entities

• Brahmā
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage-darśana itself can confer immense merit, underscoring the extraordinary sanctity of the kṣetra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅga-cluster within Prabhāsa Kṣetra (contextually the pañca-liṅga area connected to Bhallukā Tīrtha).

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (reverent viewing/visitation) is emphasized as meritorious, equated to koṭi-liṅga arcana (worship).