Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

पञ्चसूनाकृतं पापं तथाऽधर्मकृतं च यत् । कृमिकीटपतंगाश्च निहताः पथि गच्छता । परान्नं परपानीयमस्पृश्य स्पर्शसंगमम् । तत्सर्वं नाशमाप्नोति भगवत्केतुदर्शनात्

Transliteration

pañcasūnākṛtaṃ pāpaṃ tathā'dharmakṛtaṃ ca yat | kṛmikīṭapataṃgāśca nihatāḥ pathi gacchatā | parānnaṃ parapānīyamaspṛśya sparśasaṃgamam | tatsarvaṃ nāśamāpnoti bhagavatketudarśanāt

Translation

پنج سونا (گھریلو پانچ ہلاکتوں) سے پیدا ہونے والا گناہ، اور جو بھی اَدھرم کیا گیا ہو؛ راہ چلتے ہوئے کیڑے مکوڑوں اور پرندہ نما حشرات کا مارا جانا؛ دوسرے کا کھانا کھانا، دوسرے کا پانی پینا، اور ناپاک و ناقابلِ لمس چیزوں سے چھونے کا میل—یہ سب کچھ بھگوان کے کیتو (جھنڈے) کے محض دیدار سے مٹ جاتا ہے۔

Word by Word

• पञ्चसूनाकृतम्: committed through the five household violences
• पञ्चसूनाकृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चसूनाकृत (प्रातिपदिक; पञ्च + सूनाकृत, कृ (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) — 'made/committed by the five-sūnā-s'

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb)

• अधर्मकृतम्: done as unrighteousness
• अधर्मकृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधर्मकृत (प्रातिपदिक; अधर्म + कृत, कृ (धातु) क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• यत्: whatever (sin)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• कृमि: worm
• कृमि: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: कृमि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप; समासाङ्ग (compound member)

• कीट: insect
• कीट: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: कीट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप; समासाङ्ग

• पतंगाः: flying insects
• पतंगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पतंग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक निपात

• निहताः: killed
• निहताः: Karta (Subject complement/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: नि-हन् (धातु) क्त-प्रत्यय; निहत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP)

• पथि: on the road
• पथि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पथिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (locative)

• गच्छता: by one who is walking
• गच्छता: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) शतृ-प्रत्यय; गच्छत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle)

• परान्नम्: another's food
• परान्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (another's food)

• परपानीयम्: another's drink
• परपानीयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर + पानीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (another's drink/water)

• अस्पृश्य: untouchable (impure)
• अस्पृश्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अस्पृश्य (प्रातिपदिक; स्पृश् (धातु) यत्/ण्यत्-प्रत्यय, नञ्-पूर्वक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषणरूप कृदन्त — 'untouchable/impure to touch'

• स्पर्शसंगमम्: contact by touch
• स्पर्शसंगमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्पर्श + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्राय तत्पुरुष (contact/association by touch)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; निर्देशार्थ सर्वनाम (demonstrative)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• नाशम्: destruction
• नाशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भगवत्केतुदर्शनात्: from seeing the Lord's banner
• भगवत्केतुदर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भगवत् + केतु + दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (from the sight of the Lord's banner/standard)

Speaker

Unspecified (narrative voice within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhagavat-ketu-darśana (Dvārakā dhvaja)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A towering temple flag (Bhagavat-ketu) visible above rooftops; pilgrims on the road—some worried by accidental harms—look up as a purifying light seems to wash over them; tiny insects on the path and a traveler’s water-pot evoke the listed impurities now dissolved.

Characters & Entities

• Bhagavat (Lord)
• Ketu (banner/standard)
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred darśana—especially of the Lord’s emblem—functions as a powerful purifier, dissolving accumulated and incidental faults.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, indicated through the Lord’s ketu (banner) associated with the shrine/abode.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is mandated; the verse presents darśana of the Lord’s banner as an effective purificatory act.