Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

Devanagari script

अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठंति विग्रहे । यावत्स्नानं न गोमत्यां वारिणा पापहारिणा

Transliteration

atyugrāṇyapi pāpāni tāvattiṣṭhaṃti vigrahe | yāvatsnānaṃ na gomatyāṃ vāriṇā pāpahāriṇā

Translation

نہایت ہولناک گناہ بھی بدن میں اسی وقت تک ٹھہرے رہتے ہیں، جب تک گومتی کے گناہ ہار پانی سے اشنان نہ کیا جائے۔

Word by Word

• अति-उग्राणि: very fierce
• अति-उग्राणि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय-उपसर्ग/पूर्वपद) + उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अत्यन्तम् उग्राणि)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक-निपात (particle: even/also)

• पापानि: sins
• पापानि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तावत्: so long
• तावत्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/कालवाचक (so long/that long)

• तिष्ठन्ति: remain
• तिष्ठन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• विग्रहे: in the body
• विग्रहे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• यावत्: until/as long as
• यावत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; यावत्-तावत्-संबन्धे (correlative: as long as/until)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• गोमत्याम्: in (the river) Gomati
• गोमत्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• वारिणा: by water
• वारिणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वारि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• पाप-हारिणा: sin-removing
• पाप-हारिणा: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + हारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-समर्थ, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वारिणा इति विशेष्यस्य)

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī (Dvārakā)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim enters Gomati waters; dark, smoky ‘sin-forms’ peel away from the body and dissolve; the river glows as ‘pāpa-hāriṇī’ while the devotee emerges radiant.

Characters & Entities

• Gomatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred bathing is framed as a decisive purifier, capable of uprooting even severe pāpa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gomati river-tirtha at Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) in the Gomati’s pāpa-hara waters.