Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

द्वारकावासिनो ये वै निंदंति पुरुषाधमाः । कृष्णस्नेहविहीनास्ते पतंति दुःखसागरे

Transliteration

dvārakāvāsino ye vai niṃdaṃti puruṣādhamāḥ | kṛṣṇasnehavihīnāste pataṃti duḥkhasāgare

Translation

جو کمینے لوگ دوارکا کے باشندوں کی مذمت کرتے ہیں وہ کرشن کی محبت سے خالی ہیں؛ وہ غم کے سمندر میں جا گرتے ہیں۔

Word by Word

• द्वारकावासिनः: residents of Dvārakā
• द्वारकावासिनः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वारका + वासिन् (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्धवाचकः

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• निन्दन्ति: criticize/blame
• निन्दन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निन्द् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• पुरुषाधमाः: lowest of men
• पुरुषाधमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष + अधम (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—कर्मधारयः (अधमाः पुरुषाः)

• कृष्णस्नेहविहीनाः: devoid of love for Kṛṣṇa
• कृष्णस्नेहविहीनाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण + स्नेह + विहीन (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (कृष्णस्य स्नेहेन विहीनाः)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• पतन्ति: fall
• पतन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• दुःखसागरे: in the ocean of sorrow
• दुःखसागरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दुःख + सागर (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (दुःखस्य सागरः)

Speaker

Prahlāda (continued)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A moral tableau: arrogant men reviling Dvārakā’s residents while a devotional aura around the city contrasts with their fall into a dark ‘ocean of sorrow’.

Characters & Entities

• Dvārakā-vāsins
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotee-respect is integral to bhakti; insulting the holy residents of a sacred kṣetra is treated as a grave spiritual fault leading to suffering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, particularly its community of residents (Dvārakā-vāsins) who are to be honored, not reviled.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual; an ethical injunction is implied—avoid nindā (revilement) and cultivate Kṛṣṇa-sneha (love for Kṛṣṇa).