Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

प्राणायामादिसंयुक्तो जपध्यानपरायणः । एकः पश्यति देवेशं कृष्णं तुल्यफलौ हि तौ

Transliteration

prāṇāyāmādisaṃyukto japadhyānaparāyaṇaḥ | ekaḥ paśyati deveśaṃ kṛṣṇaṃ tulyaphalau hi tau

Translation

ایک شخص پرانایام وغیرہ کی سادھنا کے ساتھ جپ اور دھیان میں مشغول رہتا ہے؛ دوسرا دیوؤں کے ایشور شری کرشن کے درشن کرتا ہے—یقیناً دونوں کا پھل برابر ہے۔

Word by Word

• प्राणायाम: breath-control
• प्राणायाम: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्राण-आयाम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (compound member); षष्ठी-तत्पुरुष (प्राणस्य आयामः)

• आदि: and the like
• आदि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: आदि (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: अव्यय; ‘etc.’-सूचक

• संयुक्तः: endowed (with)
• संयुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-युज् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘endowed/connected with’

• जप: recitation
• जप: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (compound member)

• ध्यान: meditation
• ध्यान: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ध्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (compound member)

• परायणः: devoted
• परायणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘devoted/intent on’

• एकः: one person
• एकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• देवेशम्: Lord of the gods
• देवेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष

• कृष्णम्: Krishna
• कृष्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन

• तुल्यफलौ: equal in result
• तुल्यफलौ: Pradhana-predicative (Vidheyaviśeṣaṇa/विधेयविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुल्य-फल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात; खलु/हेतु-अर्थे

• तौ: those two
• तौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन

Speaker

Prahlāda (continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A yogin seated in prāṇāyāma and japa beside a riverbank; opposite, the same seeker stands before Kṛṣṇa in Dvārakā temple, eyes steady, mind absorbed—two paths converging into one fruit.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa (Deveśa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Yogic discipline is honored, yet the Purāṇa proclaims that the Lord’s darśana can confer an equal culmination through grace.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Dvārakā, where Kṛṣṇa’s presence makes darśana a powerful spiritual attainment.

What ritualistic prescription is mentioned?

Reference is made to prāṇāyāma, japa, and dhyāna as sādhanā; the verse places Kṛṣṇa-darśana as equal in phala.