Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 54

Devanagari script

दैत्यराज त्वमस्माकं सुहृन्मार्गप्रदर्शकः । कथयस्व महाभाग यत्र तिष्ठति केशवः

Transliteration

daityarāja tvamasmākaṃ suhṛnmārgapradarśakaḥ | kathayasva mahābhāga yatra tiṣṭhati keśavaḥ

Translation

اے دیوتیوں کے راجا! آپ ہمارے خیر خواہ اور راہ کے رہنما ہیں۔ اے صاحبِ نصیب! بتائیے کہ کیشو (کیشَو) کہاں قیام فرماتے ہیں؟

Word by Word

• दैत्यराज: O king of the Daityas
• दैत्यराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दैत्य-राज (प्रातिपदिक; दैत्य + राजन्)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यस्य राजा)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे? (मध्यमपुरुष-सर्वनाम), प्रथमा (1), एकवचन

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6), बहुवचन

• सुहृत्-मार्ग-प्रदर्शकः: a guide who shows the path (as a friend)
• सुहृत्-मार्ग-प्रदर्शकः: Pradhāna-predicative (Predicate nominal/विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: सुहृत् + मार्ग + प्रदर्शक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—(सुहृदां मार्गस्य) प्रदर्शकः (षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष)

• कथयस्व: tell (please)
• कथयस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थक), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक; महा + भाग)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)

• तिष्ठति: stands / resides
• तिष्ठति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• केशवः: Keśava (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
• केशवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Ṛṣis (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas respectfully address a regal Daitya-king seated modestly, asking him to reveal where Keśava resides; the atmosphere is surprisingly harmonious.

Characters & Entities

• Daityarāja (Prahlāda)
• Keśava (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The wise seek direction from realized devotees; guidance (mārga) is itself a form of grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the implied destination, as the sages ask where Keśava abides.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on inquiry into the Lord’s dwelling-place (sthāna).