Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

प्राप्तं त्वया महाराज केदारस्य प्रसादतः । येन त्वं सैन्यहीनोऽपि पृथिवीं परिरक्षसि

Transliteration

prāptaṃ tvayā mahārāja kedārasya prasādataḥ | yena tvaṃ sainyahīno'pi pṛthivīṃ parirakṣasi

Translation

اے مہاراج، یہ سب تمہیں کِیدار کے فضل سے حاصل ہوا؛ اسی کے سبب تم لشکر کے بغیر بھی زمین کی حفاظت کرتے ہو۔

Word by Word

• प्राप्तम्: obtained, attained
• प्राप्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: प्राप्त (कृदन्त; √आप् (धातु) + प्र-, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana/Karta (Agent in passive/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया-करण), एकवचन

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् राजा)

• केदारस्य: of Kedāra
• केदारस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: केदार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• प्रसादतः: from (his) grace
• प्रसादतः: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी-अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे (causal sense)

• येन: by which; whereby
• येन: Karana/Hetu (Means/Cause/करण-हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सम्बन्धे/हेतौ (by which/whereby)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सैन्यहीनः: devoid of an army
• सैन्यहीनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सैन्येन हीनः)

• अपि: even; although
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• पृथिवीम्: the earth, kingdom
• पृथिवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• परिरक्षसि: you protect
• परिरक्षसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √रक्ष् (धातु) + परि-
• Form: लट् (Present/लट्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Unnamed narrator (within Pulastya’s narration-context in this adhyāya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The king

Visual Art Cues

Scene: A king stands with minimal retinue, yet a luminous Śaiva aura shields the land; enemies retreat as if checked by an unseen force emanating from Kedāra’s grace.

Characters & Entities

• Kedāra (Śiva)
• Mahārāja (king)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace is portrayed as a higher protection than mere force; dharmic rule is safeguarded by Śiva’s favor.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedāranātha as the source of prasāda (grace) granting protection and stability.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse emphasizes the result of Kedāra’s prasāda.