Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

दीपं प्रयच्छते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः । सुखसौभाग्यसंयुक्तस्तेजस्वी जायते नरः

Transliteration

dīpaṃ prayacchate yastu vasiṣṭhāgre samāhitaḥ | sukhasaubhāgyasaṃyuktastejasvī jāyate naraḥ

Translation

جو شخص یکسوئیِ دل کے ساتھ وشیِشٹھ رِشی کے سامنے چراغ پیش کرتا ہے، وہ خوشی اور نیک بختی سے بہرہ مند ہو کر نورانی اور باجلال ہوتا ہے۔

Word by Word

• दीपम्: a lamp
• दीपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्रयच्छते: gives/offers
• प्रयच्छते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + यम् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (but/indeed)

• वसिष्ठाग्रे: in front of Vasiṣṭha
• वसिष्ठाग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘वसिष्ठस्य अग्रे’)

• समाहितः: composed/collected (in mind)
• समाहितः: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + धा (धातु) + क्त (कृत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle)

• सुखसौभाग्यसंयुक्तः: endowed with happiness and good fortune
• सुखसौभाग्यसंयुक्तः: Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख + सौभाग्य + संयुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (‘सुखेन सौभाग्येन च संयुक्तः’)

• तेजस्वी: radiant/energetic
• तेजस्वी: Karta (Predicate/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तेजस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• जायते: is born/becomes
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Sūta (deduced, Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vasiṣṭha-tīrtha (Arbuda)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, hands cupped in reverence, places a lit lamp before a serene Vasiṣṭha seated in āśrama setting; surrounding forested hillscape of Arbuda; soft halo of light symbolizing tejas and fortune.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a simple offering done with concentration—like lamp-giving—becomes a powerful act of dharma when performed in a sanctified setting.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sacred precinct before Vasiṣṭha at his āśrama (Arbuda Khaṇḍa).

What ritualistic prescription is mentioned?

Dīpa-dāna: offering a lamp before Vasiṣṭha with a collected mind (samāhita).