Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

नारीणां च विशेषेण पुत्रसौभाग्यदायकम् । शृणु राजन्पुरावृत्तं यतोऽत्याश्चर्यमुत्तमम्

Transliteration

nārīṇāṃ ca viśeṣeṇa putrasaubhāgyadāyakam | śṛṇu rājanpurāvṛttaṃ yato'tyāścaryamuttamam

Translation

اور خاص طور پر عورتوں کے لیے یہ اولادِ نرینہ کی سعادت عطا کرتا ہے۔ اے راجن! ایک قدیم واقعہ سنو، جس سے یہ نہایت عجیب اور اعلیٰ حیرت انگیز بات معلوم ہوتی ہے۔

Word by Word

• नारीणाम्: of women
• नारीणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे तृतीया-रूपेण प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (especially)

• पुत्रसौभाग्यदायकम्: giving the good fortune of a son
• पुत्रसौभाग्यदायकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुत्र-सौभाग्य-दायक (प्रातिपदिक); पुत्र (प्रातिपदिक) + सौभाग्य (प्रातिपदिक) + दायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (qualifying purāvṛttam / कथनम्)

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• पुरावृत्तम्: an ancient occurrence
• पुरावृत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरा-वृत्त (प्रातिपदिक); पुरा (अव्यय/प्रातिपदिक) + वृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘an event of old’

• यतः: from which, because
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; यतस्-शब्दः कारणार्थे (because/from which)

• अति-आश्चर्यम्: a great wonder
• अति-आश्चर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अति-आश्चर्य (प्रातिपदिक); अति (उपसर्ग/अव्यय) + आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘very wonderful’

• उत्तमम्: supreme, excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (qualifying atyāścaryam)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāga-tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Rājā (king)

Visual Art Cues

Scene: A sage addresses a king, declaring Nāga-tīrtha’s special boon for women—progeny fortune—and invites him to hear an ancient, wondrous episode that demonstrates it.

Characters & Entities

• Nāga-tīrtha
• Yayāti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-māhātmya often addresses household welfare; sacred places are portrayed as compassionate supports for devotees’ life-needs.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nāga-tīrtha at Arbuda, noted for granting child-blessings and family prosperity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Listening to the māhātmya (śravaṇa) is itself an auspicious practice; the bathing/visit is implied.