Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

Devanagari script

आनयामास राजाऽसौ ततो विप्राननेकशः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञान्धर्मशास्त्रविचक्षणान् । उवाच विनयोपेतो भार्यया सहितो हितान्

Transliteration

ānayāmāsa rājā'sau tato viprānanekaśaḥ | vedavedāṃgatattvajñāndharmaśāstravicakṣaṇān | uvāca vinayopeto bhāryayā sahito hitān

Translation

تب اس بادشاہ نے بہت سے برہمن بلائے—جو وید و ویدانگ کے تَتّو کے جاننے والے اور دھرم شاستروں میں ماہر تھے۔ پھر وہ نہایت انکساری کے ساتھ، اپنی رانی کے ہمراہ، ان خیرخواہوں سے مخاطب ہوا۔

Word by Word

• आनयामास: brought / caused to be brought
• आनयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• असौ: that (man), he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम (demonstrative pronoun)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana/Temporal (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• विप्रान्: Brahmins
• विप्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन

• अनेकशः: in many (instances), repeatedly / in great numbers
• अनेकशः: Kriya-viseshana (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: अनेकशः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• वेद-वेदाङ्ग-तत्त्व-ज्ञान्: those who know the truths of the Vedas and Vedāṅgas
• वेद-वेदाङ्ग-तत्त्व-ज्ञान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + वेदाङ्ग (प्रातिपदिक) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञान’ = वेदानां वेदाङ्गानां च तत्त्वज्ञानं येषां ते

• धर्म-शास्त्र-विचक्षणान्: skilled in the Dharma-śāstras
• धर्म-शास्त्र-विचक्षणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: धर्मशास्त्र (प्रातिपदिक) + विचक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘धर्मशास्त्रे विचक्षणाः’

• उवाच: said, spoke
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• विनय-उपेतः: endowed with humility
• विनय-उपेतः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विनय (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त-प्रातिपदिक; उप-इ (धातु) से क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) — ‘विनयेन उपेतः’

• भार्यया: with (his) wife
• भार्यया: Sahakaraka (Instrument/Association)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन

• सहितः: accompanied (by)
• सहितः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सहित (प्रातिपदिक; सह (अव्यय) + इ (धातु) से क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘सह (with) युक्तः’

• हितान्: well-wishing / beneficial (ones)
• हितान्: Karma (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हित (प्रातिपदिक; धा (धातु) से क्त/निष्ठा-रूप ‘हित’)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘विप्रान्’)

Speaker

Narrator

Visual Art Cues

Scene: A procession of many brāhmaṇas arrives; the king and queen, humble, greet them in a formal assembly with manuscripts and ritual implements.

Characters & Entities

• rājā (king)
• bhāryā (queen)
• viprāḥ (brāhmaṇas)
• Veda
• Vedāṅga
• Dharmaśāstra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is approached through humility and learned guidance; righteous rulership seeks śāstric counsel.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it sets the narrative stage for prescriptions connected with pilgrimage and rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

No rite is detailed yet; the verse introduces qualified advisors (Veda/Vedāṅga/Dharmaśāstra experts).