Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तत्र दानं प्रशंसंति तिलानां मुनिपुंगवाः । तिलसंख्यानि वर्षाणि दानात्स्वर्गे वसेन्नृप

Transliteration

tatra dānaṃ praśaṃsaṃti tilānāṃ munipuṃgavāḥ | tilasaṃkhyāni varṣāṇi dānātsvarge vasennṛpa

Translation

وہاں منی پُنگَو تل کے دان کی بڑی ستائش کرتے ہیں۔ اے راجا، جتنے تل دان کیے جائیں، اتنے ہی برس اس خیرات کے سبب دانی سُوَرگ میں قیام پاتا ہے۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक

• दानम्: gift; donation
• दानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्रशंसन्ति: praise
• प्रशंसन्ति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शंस् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
• Form: लट् (वर्तमान); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• तिलानाम्: of sesame seeds
• तिलानाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th), बहुवचन

• मुनिपुंगवाः: the best of sages
• मुनिपुंगवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुंगव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (मुनिषु पुंगवाः = best among sages)

• तिलसंख्यानि: as many as (the number of) sesame seeds
• तिलसंख्यानि: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + संख्या (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (of वर्षाणि); तत्पुरुषः (तिलानां संख्या इव/तुल्या)

• वर्षाणि: years
• वर्षाणि: Karma (कर्म) (duration as object of ‘dwell’)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), बहुवचन

• दानात्: from (that) donation; because of giving
• दानात्: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th), एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause: “from/by reason of”)

• स्वर्गे: in heaven
• स्वर्गे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन

• वसेत्: would dwell; may dwell
• वसेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautamāśrama Tīrtha (chapter context)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: At a sacred ford near an āśrama, sages instruct a king; the king offers heaps of sesame into a donor’s hands beside ritual vessels and a small fire/kalasha, with the tīrtha waters glinting nearby.

Characters & Entities

• Sesame (tila)
• Munipuṅgavaḥ
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity offered in a sacred setting multiplies in fruit; even simple gifts like sesame become vehicles of great merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gautamāśrama tīrtha-region described in Arbuda Khaṇḍa, where dāna is especially praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tila-dāna—donation of sesame seeds—commended by sages with a stated heavenly reward.