Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तस्मिन्स्पृष्टेऽथ वा दृष्टे पूजिते च विशेषतः । सर्वरोग विनिर्मुक्तो गार्हस्थ्यं प्राप्नुयान्नरः

Transliteration

tasminspṛṣṭe'tha vā dṛṣṭe pūjite ca viśeṣataḥ | sarvaroga vinirmukto gārhasthyaṃ prāpnuyānnaraḥ

Translation

اُس لِنگ کو چھونے سے، یا صرف دیکھ لینے سے بھی—اور خاص طور پر پوجا کرنے سے—انسان ہر بیماری سے نجات پاتا ہے اور خوشحال گھریلو زندگی حاصل کرتا ہے۔

Word by Word

• तस्मिन्: in/with that (liṅga)
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• स्पृष्टे: when (it is) touched
• स्पृष्टे: Sattva-absolute (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्पृश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) — ‘when touched’ (सप्तमी-absolute)

• अथ: then/also
• अथ: Discourse (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/अनन्तरार्थक (then/also)

• वा: or
• वा: Disjunction (विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (or)

• दृष्टे: when (it is) seen
• दृष्टे: Sattva-absolute (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘when seen’ (सप्तमी-absolute)

• पूजिते: when (it is) worshipped
• पूजिते: Sattva-absolute (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘when worshipped’ (सप्तमी-absolute)

• च: and
• च: Conjunction (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/विशेषवाचक (especially)

• सर्वरोगविनिर्मुक्तः: freed from all diseases
• सर्वरोगविनिर्मुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक) + वि + निर् + मुच् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः (सर्वेभ्यः रोगेभ्यः विनिर्मुक्तः)

• गार्हस्थ्यम्: householder-state/household life
• गार्हस्थ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गार्हस्थ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्नुयात्: should attain
• प्राप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Uddālakeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpaśreṣṭha (king)

Visual Art Cues

Scene: Devotees approach the liṅga: one touches reverently, another offers flowers and bilva, a family stands in prayer; the atmosphere suggests healing and domestic well-being.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga (Uddālakeśvara)
• Darśana
• Sparśa
• Pūjā
• Roga (disease)
• Gārhasthya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Approaching the divine through darśana, sparśa, and pūjā purifies and restores well-being, supporting dharmic household life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Uddālaka-established liṅga (Uddālakeśvara) in Arbuda Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (seeing), sparśa (touching), and especially pūjā (worship) of the liṅga.