Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

सर्वलक्षणसंपूर्णः शांतः सूर्यसमप्रभः । कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्याश्रमपदे नृप

Transliteration

sarvalakṣaṇasaṃpūrṇaḥ śāṃtaḥ sūryasamaprabhaḥ | kasyacittvatha kālasya tasyāśramapade nṛpa

Translation

وہ تمام نیک علامتوں سے آراستہ، پُرسکون، اور سورج کی مانند درخشاں تھا۔ پھر کچھ عرصے بعد، اے بادشاہ، اسی آشرم کے مقام پر (یہ ماجرا پیش آیا)۔

Word by Word

• सर्वलक्षणसंपूर्णः: complete with all marks (of excellence)
• सर्वलक्षणसंपूर्णः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां लक्षणानां संपूर्णः)

• शान्तः: calm
• शान्तः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सूर्यसमप्रभः: having radiance equal to the sun
• सूर्यसमप्रभः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सूर्येण समा प्रभा यस्य)

• कस्यचित्: of some
• कस्यचित्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-सम्बन्ध (indefinite genitive)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle) — विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/प्रारम्भसूचक (then/now)

• कालस्य: of time
• कालस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• आश्रमपदे: at the hermitage-place
• आश्रमपदे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (आश्रमस्य पदे/स्थान)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

Speaker

Pulastya (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mārkaṇḍeya-āśrama

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: A serene, radiant youth in an āśrama courtyard, sunlight-like aura around him; sages and students glance with reverence; the king is addressed as the narrator foreshadows coming events.

Characters & Entities

• (the child/son of Mṛkaṇḍu)
• Āśrama (hermitage place)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner serenity and auspicious qualities are portrayed as visible signs of accumulated merit and dharmic refinement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the āśrama setting; the specific revered locus remains Mārkaṇḍeya’s hermitage context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is descriptive narrative.