Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

वालखिल्याश्रमं प्राप्तः पुण्यं सद्वृक्षशोभितम् । स तत्र भगवांस्तेषां दारैर्दृष्टः सुरूपवान्

Transliteration

vālakhilyāśramaṃ prāptaḥ puṇyaṃ sadvṛkṣaśobhitam | sa tatra bhagavāṃsteṣāṃ dārairdṛṣṭaḥ surūpavān

Translation

وہ والکھلیوں کے آشرم میں پہنچا—جو پاکیزہ تھا اور نیک درختوں سے آراستہ۔ وہاں اُن کی بیویوں نے بھگوان کو نہایت حسین صورت میں دیکھا۔

Word by Word

• वालखिल्याश्रमम्: the hermitage of the Vālakhilyas
• वालखिल्याश्रमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vālakhilya + āśrama (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वालखिल्यानाम् आश्रमः), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्तः: having reached
• प्राप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: pra + √āp + ta (धातु √आप्; कृदन्त 'prāpta')
• Form: भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having reached'

• पुण्यम्: holy
• पुण्यम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: puṇya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (आश्रमम् इति)

• सद्वृक्षशोभितम्: adorned with good trees
• सद्वृक्षशोभितम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sat + vṛkṣa + śobhita (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सद्भिः वृक्षैः शोभितम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb): 'there'

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhagavat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'the Lord'

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम

• दारैः: by the wives
• दारैः: Karaṇa (Agentive instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: dāra (प्रातिपदिक; नित्यबहुवचन)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; नित्यबहुवचन-शब्द (wives)

• दृष्टः: was seen
• दृष्टः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √dṛś + ta (धातु √दृश्; कृदन्त 'dṛṣṭa')
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'seen'

• सुरूपवान्: handsome
• सुरूपवान्: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: su + rūpa + vat (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (सु-रूपः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vālakhilya-āśrama

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (pārthiva)

Visual Art Cues

Scene: A serene hermitage shaded by venerable trees; Śiva appears as a supremely handsome ascetic; the sages’ wives notice him, foreshadowing disturbance in an otherwise pure setting.

Characters & Entities

• Vālakhilyas
• Bhagavān (Śiva implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places (āśramas/forests) are depicted as spiritually charged landscapes where divine presence becomes perceptible—linking sacred geography with devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vālakhilya-āśrama is highlighted as a ‘puṇya’ sacred locale (āśrama as a tīrtha-like holy space).

What ritualistic prescription is mentioned?

None.