Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7
Devanagari script
आपतन्तं भयात्तस्य प्रणष्टस्त्रिपुरांतकः । स तदा भ्रममाणश्च इतश्चेतश्च पार्थिव
Transliteration
āpatantaṃ bhayāttasya praṇaṣṭastripurāṃtakaḥ | sa tadā bhramamāṇaśca itaścetaśca pārthiva
Translation
جب وہ خوفناک انداز میں لپکا تو تریپورانتک شیو خوف سے غائب ہو گئے۔ پھر اے راجن، وہ اِدھر اُدھر بھٹکتا پھرا۔
Word by Word
आपतन्तम्(him) rushing/falling upon
आपतन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootā + √pat + ant (धातु √पत्; वर्तमान-कृदन्त 'āpatant')
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'falling/coming upon'
भयात्from fear
भयात्:
Hetu/Apādāna (Cause/Source/हेतु-अपादान)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; कारणवाचक: 'from fear'
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
प्रणष्टःvanished
प्रणष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpra + √naś + ta (धातु √नश्; कृदन्त 'praṇaṣṭa')
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'vanished/escaped'
त्रिपुरान्तकःthe destroyer of Tripura (Śiva)
त्रिपुरान्तकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottripura + antaka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (त्रिपुरस्य अन्तकः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शिव-विशेषण
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय: 'then'
भ्रममाणःwandering
भ्रममाणः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√bhram + māna (धातु √भ्रम्; वर्तमान-कृदन्त 'bhramamāṇa')
Formवर्तमानकृदन्त (present middle participle/शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'wandering'
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
इतश्this way
इतश्:
Kriya-viśeṣaṇa (Directional/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootitaḥ (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्यय (ablatival adverb): 'from here/this way'
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
इतश्that way
इतश्:
Kriya-viśeṣaṇa (Directional/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootitaḥ (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्यय: 'that way/this way' (repeated for 'hither and thither')
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
Speaker
Pulastya
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: King (pārthiva)
Visual Art Cues
Scene: Tripurāntaka suddenly vanishes as a threatening figure rushes toward him; the king is addressed; the scene conveys motion and disorientation in a forested sacred tract.
Characters & Entities
T
Tripurāntaka (Śiva)K
Kāma (implied)FAQs
The narrative dramatizes the cosmic play where even the greatest titles (like Tripurāntaka) are set within līlā, highlighting the need for vigilance against inner disturbance.
Not specified in this verse.
None.