Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

Devanagari script

तत्र दानं प्रशंसन्ति सक्तूनां मुनिसत्तमाः । नूतनानां महाराज यतः प्रोक्तं पुरारिणा

Transliteration

tatra dānaṃ praśaṃsanti saktūnāṃ munisattamāḥ | nūtanānāṃ mahārāja yataḥ proktaṃ purāriṇā

Translation

وہاں مُنیوں میں افضل حضرات تازہ سَکتو (بھنے جو کا آٹا) کے دان کی ستائش کرتے ہیں، اے مہاراج! کیونکہ یہ تعلیم پُرارِی کے قاتل، شِو نے دی تھی۔

Word by Word

• तत्र: there/therein
• तत्र: Adhikarana (Context/प्रसङ्गाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देश/प्रसङ्गवाचक) = 'there/in that matter'

• दानम्: gift/charity
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रशंसन्ति: praise
• प्रशंसन्ति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शंस् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-

• सक्तूनाम्: of roasted flour (saktu)
• सक्तूनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सक्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• मुनिसत्तमाः: the best sages
• मुनिसत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय: सत्तमाः मुनयः

• नूतनानाम्: of new/fresh
• नूतनानाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नूतन (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण (सक्तूनाम्)

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय: महान् राजा

• यतः: because
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय (हेतुवाचक) = 'because/since'

• प्रोक्तम्: was declared
• प्रोक्तम्: Karma (Object complement/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपसर्ग: प्र-; 'said/declared'

• पुरारिणा: by the destroyer of (Tripura) cities (Śiva)
• पुरारिणा: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: पुर + अरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: पुरस्य अरिः (Tripura-destroyer = Śiva)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing a royal listener (deduced from 'mahārāja')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra (context of Acaleśa/Sumaheśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: Sages in simple garments, seated near a sacred precinct, commend a devotee offering packets of fresh saktū; a subtle presence of Śiva is implied through a liṅga or trident emblem.

Characters & Entities

• Munis
• Purāri (Śiva)
• Saktū

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity gains special force when it follows a dharma taught by Śiva and affirmed by sages—tradition and authority reinforce merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Arbuda-kṣetra setting of the chapter, where barley-based gifts are especially praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Donate fresh saktū (parched barley flour) as a praised form of dāna.