Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

तस्माद्वरय भद्रं ते वरं मत्तो यथेप्सितम् । मुक्त्वैकं पतिधर्म्मत्वे मम कांतं महेश्वरम्

Transliteration

tasmādvaraya bhadraṃ te varaṃ matto yathepsitam | muktvaikaṃ patidharmmatve mama kāṃtaṃ maheśvaram

Translation

پس تمہارے لیے خیر ہو، مجھ سے اپنی خواہش کے مطابق کوئی ور مانگ لو؛ مگر ایک بات کے سوا—بیوی کے دھرم میں میرے محبوب مہیشور کو مجھ سے جدا کرنے کی آرزو نہ کرنا۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम

• वरय: choose, ask for
• वरय: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• भद्रम्: good fortune, auspiciousness
• भद्रम्: Sambodhana/Prayojana (Benediction)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आशीर्वादार्थक (benedictive usage)

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• मत्तः: from me
• मत्तः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन

• यथा: as
• यथा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (as, according to)

• ईप्सितम्: desired, wished-for
• ईप्सितम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (प्रातिपदिक; √आप्/√इष् से निष्पन्न)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त) ‘ईप्सित’, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वरम्’ इति विशेषण

• मुक्त्वा: having left aside, excepting
• मुक्त्वा: Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √मुच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव

• एकम्: one (thing)
• एकम्: Karma (Object of ‘muktvā’/अपवाद्य)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संख्यावाचक विशेषण

• पतिधर्मत्वे: in the matter of a husband’s duty / in husbandhood
• पतिधर्मत्वे: Adhikarana (Domain/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पतिधर्मत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पति-धर्म) + त्व (भावप्रत्यय)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• कान्तम्: beloved (husband)
• कान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• महेश्वरम्: Maheshvara (the Great Lord, Shiva)
• महेश्वरम्: Karma (Apposition to ‘kāntam’/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् + ईश्वर)

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-kuṇḍa / Śivagaṅgā (contextual naming in adjacent verses)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A boon-bestowing goddess speaks with gentle firmness, offering any desired boon except separation from Maheśvara; Śiva’s presence is implied as the beloved anchor.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)
• Maheśvara (Śiva)
• Gaṅgā (implied recipient)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Boons are governed by dharma; even divine generosity upholds sacred vows and relational order (pati-dharma).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes dharmic principles within the Arbuda-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse gives an ethical boundary tied to dharma rather than a ritual instruction.