Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 79

Devanagari script

गत्वा भवान्द्रुतं तत्र दृष्ट्वा तां च वरांगनाम् । किमर्थं सा तपस्तेपे को वै तस्याः परिग्रहः

Transliteration

gatvā bhavāndrutaṃ tatra dṛṣṭvā tāṃ ca varāṃganām | kimarthaṃ sā tapastepe ko vai tasyāḥ parigrahaḥ

Translation

“تم فوراً وہاں جاؤ؛ اس بے مثال عورت کو دیکھ کر معلوم کرو کہ اس نے کس مقصد کے لیے تپسیا کی، اور اس کا حقیقی پرِگ्रह (شوہر/قرین) کون ہے؟”

Word by Word

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया

• भवान्: you (sir)
• भवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific pronoun)

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुत (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (locative adverb)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वराङ्गनाम्: the excellent woman
• वराङ्गनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर-अङ्गना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (वरा अङ्गना)

• किमर्थम्: for what reason?
• किमर्थम्: Sambandha (Question/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम्-अर्थ (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: प्रश्न-अव्यय (interrogative adverb); तत्पुरुष-निबद्ध (कस्य अर्थः)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• तपः: austerity/penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तेपे: performed (penance)
• तेपे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• कः: who?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• परिग्रहः: husband/consort (one accepted)
• परिग्रहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Mahīṣāsura (to his spy/agent)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbudācala

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: a king (rājan) within the story-frame

Visual Art Cues

Scene: Mahīṣa issues a sharp order to his agent: hurry to the mountain, observe the radiant woman, and discover her tapas-purpose and consort—an intrusive gaze set against a sacred landscape.

Characters & Entities

• Mahīṣāsura
• Spy (cara)
• Varāṃganā (the maiden)
• Tapas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity (tapas) is purposeful and dharma-driven; attempting to appropriate its fruits through coercion or spying signals adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The inquiry concerns events at Arbuda/Arbudācala, the sacred mountain setting of this khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas is referenced, but no specific method (vrata, japa, dāna) is detailed in this verse.