Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

वह्निर्भयं समापन्नस्त्यक्त्वा देवगणांस्तदा । दानवेभ्यो हविर्भागं देवेभ्यो न प्रयच्छति

Transliteration

vahnirbhayaṃ samāpannastyaktvā devagaṇāṃstadā | dānavebhyo havirbhāgaṃ devebhyo na prayacchati

Translation

اگنی خوف میں مبتلا ہو کر تب دیوتاؤں کی جماعتوں کو چھوڑ بیٹھا؛ اس نے دانَووں کو ہَوی کا حصہ دیا اور دیووں کو نہ پہنچایا۔

Word by Word

• वह्निः: Agni (fire)
• वह्निः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भयम्: fear
• भयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• समापन्नः: having come upon (stricken with)
• समापन्नः: Karta (Predicate participle/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम्+आपद् (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त-प्रत्यय (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—प्राप्त/आगत (having fallen into)

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); धातुः—त्यज्; पूर्वकालिक क्रिया

• देवगणान्: the hosts of gods
• देवगणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवगण (प्रातिपदिक; देव+गण)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (देवानां गणाः)

• तदा: then
• तदा: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण

• दानवेभ्यः: to the Dānavas
• दानवेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; सम्प्रदान

• हविर्भागम्: the share of oblation
• हविर्भागम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हविर्भाग (प्रातिपदिक; हविस्+भाग)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हविषः भागः)

• देवेभ्यः: to the gods
• देवेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; सम्प्रदान

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• प्रयच्छति: gives
• प्रयच्छति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: assembled sages / king addressed as 'pārthiva-sattama' in nearby verses

Visual Art Cues

Scene: Agni, trembling with fear, turns away from the deva-assembly; the sacrificial fire leans toward the Dānavas, while the Devas stand deprived and shocked in a dimmed yajña-hall.

Characters & Entities

• Agni (Vahni)
• Devas
• Dānavas
• Mahiṣa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Fear and unrighteous power can corrupt sacred systems; yajña thrives only when upheld by dharma and rightful recipients.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse highlights disruption of sacrificial order, often a prelude to a tīrtha’s restorative glory in the wider narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

It references the yajña ‘havis-bhāga’ (share of oblations), implying the dharmic norm that offerings are to be duly apportioned to the Devas.