Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

निर्ममा निरहंकारा गुरुभक्तिपरायणाः । अंगन्याससमायुक्ताः समदर्शित्वमागताः

Transliteration

nirmamā nirahaṃkārā gurubhaktiparāyaṇāḥ | aṃganyāsasamāyuktāḥ samadarśitvamāgatāḥ

Translation

وہ مملکتِ نفس اور اَنا سے پاک، گرو کی بھکتی میں یکسو، اَنگ نیاس سے آراستہ ہو کر ہمہ نگرانی (سم درشتی) کی حالت کو پہنچ گئے۔

Word by Word

• निर्ममाः: free from possessiveness
• निर्ममाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्मम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नञ्-तत्पुरुषभावः (ममत्वाभावः)

• निरहंकाराः: without ego
• निरहंकाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर् (उपसर्ग) + अहंकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—नञ्/निर्-तत्पुरुषः (अहंकाराभावः)

• गुरु-भक्ति-परायणाः: devoted to devotion toward the guru
• गुरु-भक्ति-परायणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गुरु (प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (गुरौ भक्तौ परायणाः/गुरुभक्तौ परायणाः)

• अङ्ग-न्यास-समायुक्ताः: engaged in aṅga-nyāsa (ritual placement)
• अङ्ग-न्यास-समायुक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक) + न्यास (प्रातिपदिक) + समायुक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘समायुक्त’; समासः—तत्पुरुषः (अङ्गन्यासेन समायुक्ताः)

• सम-दर्शित्वम्: equanimous vision
• सम-दर्शित्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सम (प्रातिपदिक) + दर्शित्व (प्रातिपदिक; भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (समं दर्शित्वम् = equal vision)

• आगताः: having attained
• आगताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘आगत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतार्थे ‘have attained/come to’

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king (pārthiva-sattama)

Visual Art Cues

Scene: Ascetics or sādhakas seated in disciplined posture, calm faces, performing aṅga-nyāsa (touching limbs with mantra), with a guru-figure nearby; atmosphere of stillness and inner radiance beginning to awaken.

Characters & Entities

• Guru (principle of teacher)
• Aṅga-nyāsa
• Devas (practitioners implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual power must be matched by inner purity: egolessness, guru-devotion, and equanimity complete the path of sādhana.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

While not named in this verse, the described sādhana is part of the Mount Arbuda worship cycle in the Arbuda Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Aṅga-nyāsa (ritual placement on the limbs) and the cultivation of nirmamatva (non-possessiveness), nirahaṅkāra (egolessness), and guru-bhakti are indicated.