Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवः सम्यक्सर्वपापैः प्रमुच्यते

Transliteration

pulastya uvāca | śṛṇu rājanpravakṣyāmi kathāṃ pāpapraṇāśinīm | yāṃ śrutvā mānavaḥ samyaksarvapāpaiḥ pramucyate

Translation

پُلستیہ نے کہا: سنو اے راجن! میں ایک پاپ-ناشک مقدّس کتھا بیان کرتا ہوں؛ جسے درست طور پر سن کر انسان تمام گناہوں سے پوری طرح رہائی پاتا ہے۔

Word by Word

• पुलस्त्यः: Pulastya
• पुलस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• प्रवक्ष्यामि: I will narrate
• प्रवक्ष्यामि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• कथाम्: story
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पापप्रणाशिनीम्: destroying sins
• पापप्रणाशिनीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पापस्य प्रणाशिनी)

• याम्: which
• याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्ध-सूचकः (relative pronoun)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• मानवः: a man/person
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सम्यक्: completely; properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb)

• सर्वपापैः: from all sins
• सर्वपापैः: Apadana (Separation/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि पापानि)

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājan (king; name not specified in the given verses)

Visual Art Cues

Scene: A forest-āśrama setting: sage Pulastya seated on kuśa grass, holding a palm-leaf manuscript, addressing a king seated respectfully; a subtle aura of sanctity, with a riverbank or tīrtha hinted in the background.

Characters & Entities

• Pulastya
• Yayāti
• Pāpa
• Kathā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (reverent hearing) of a true Purāṇic kathā is itself a purifying practice capable of dissolving sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces the forthcoming account connected to Caṇḍikāśrama within the Arbuda Khaṇḍa sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Listening attentively and properly to the kathā (scriptural hearing as a dharmic act).