Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 148

ब्रह्मास्त्रे विफले जाते ह्याग्नेयं दानवोत्तमः । प्रेषयामास तां क्रुद्धो ह्यहनद्वारुणेन सा

brahmāstre viphale jāte hyāgneyaṃ dānavottamaḥ | preṣayāmāsa tāṃ kruddho hyahanadvāruṇena sā

جب برہماستر بے اثر ہوا تو غضبناک دانَووں کے سردار نے آگنیہ استر پھینکا؛ دیوی نے وارُنیہ استر سے اسے پاش پاش کر کے گرا دیا۔

ब्रह्मास्त्रेwhen the Brahmā-weapon (was)
ब्रह्मास्त्रे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्म + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः
विफलेineffective
विफले:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; विशेषणम्
जातेhaving become
जाते:
Adhikarana (Sati-saptami/अधिकरण)
TypeAdjective
Root√जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (past participle, क्त), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; सति-सप्तमी प्रयोगः
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/causal particle)
आग्नेयम्the Agneya weapon (fire-missile)
आग्नेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
दानवोत्तमःthe best of Dānavas
दानवोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः
प्रेषयामासsent/dispatched
प्रेषयामास:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√इष्/√प्रेष् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
ताम्it/that (weapon)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (Qualifier of subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√क्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्तः (past participle, क्त), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; विशेषणम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
अहनत्struck/neutralized
अहनत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
वारुणेनwith the Varuṇa-weapon (water-missile)
वारुणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
साshe (the goddess)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः

Deductive: Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha region)

Type: kshetra

Scene: A furious Dānava hurls a blazing Agneyāstra; the Devī calmly releases the Vāruṇāstra, forming a vast, cool oceanic surge that quenches the fire in mid-sky.

D
Devī
A
Agneya-astra
V
Vāruṇa-astra
D
Dānava

FAQs

Dharma restores balance: destructive fire is pacified by the cooling, ordering power symbolized by Varuṇa.

Not specified in this verse; the broader setting remains Arbuda within the Prabhāsa Khaṇḍa.

None; it is a description of elemental astras in combat.