Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 147

ततो देवी क्षणं ध्यात्वा तदस्त्रं पार्थिवोत्तम । ब्रह्मास्त्रेणाहनत्तूर्णं ततो व्यर्थं व्यजायत

tato devī kṣaṇaṃ dhyātvā tadastraṃ pārthivottama | brahmāstreṇāhanattūrṇaṃ tato vyarthaṃ vyajāyata

پھر دیوی نے ایک لمحہ دھیان کر کے، اے بہترین بادشاہ، برہماستر سے اس ہتھیار کو فوراً کاٹ ڈالا؛ یوں وہ بے اثر ہو گیا۔

ततःthen
ततः:
Kāla/Desha (Adverbial/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of sequence)
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Kāla (Temporal extent/काल)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; कालपरिमाणे अव्ययीभाववत् प्रयोगः
ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
Kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Root√ध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; विशेषणम्
अस्त्रम्weapon/missile
अस्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
पार्थिवोत्तमO best of kings
पार्थिवोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/Nominative-like), एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (श्रेष्ठः पार्थिवः)
ब्रह्मास्त्रेणwith the Brahmā-weapon
ब्रह्मास्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्रह्म + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः अस्त्रम्)
अहनत्struck/attacked
अहनत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्ण (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
ततःthen
ततः:
Kāla/Desha (Adverbial/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of sequence)
व्यर्थम्in vain/fruitless
व्यर्थम्:
Kriya-visheshana (Result/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः
व्यजायतbecame/turned out
व्यजायत:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√जन् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Deductive: Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: King (pārthivottama addressed)

Scene: Devī pauses in brief contemplation, then releases the Brahmāstra as a precise counter; the hostile astra collapses, smoke dispersing, leaving clear sky—her face serene, the battlefield stilled for a beat.

D
Devī
B
Brahmāstra
D
Dānava

FAQs

Divine protection operates through inner clarity (dhyāna) and rightful power; adharma’s weapons lose efficacy before dharma.

No direct tīrtha-glorification appears in this verse; it continues the Arbuda Khaṇḍa battle account.

None; the only ‘practice’ implied is the Devī’s momentary dhyāna before action.