Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

पूजयैतन्महाभागे शिवलिंगं सुपावनम् । त्वद्भक्त्या धरणीपृष्ठान्निःसृतं कामदं महत्

Transliteration

pūjayaitanmahābhāge śivaliṃgaṃ supāvanam | tvadbhaktyā dharaṇīpṛṣṭhānniḥsṛtaṃ kāmadaṃ mahat

Translation

اے خوش نصیب! اس نہایت پاکیزہ شِو لِنگ کی پوجا کر۔ تیری بھکتی سے یہ زمین کی سطح سے ظاہر ہوا ہے—عظیم اور مرادیں پوری کرنے والا۔

Word by Word

• पूजय: worship
• पूजय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• महाभागे: O fortunate one
• महाभागे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/स्त्री (सम्बोधन-प्रयोगे), सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य)

• शिवलिङ्गम्: Śiva-liṅga
• शिवलिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (शिवस्य लिङ्गम्)

• सुपावनम्: very purifying
• सुपावनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + पावन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शिवलिङ्गस्य)

• त्वद्भक्त्या: by your devotion
• त्वद्भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; तत्पुरुषः (त्वया सह/त्वस्य भक्ति)

• धरणीपृष्ठात्: from the earth’s surface
• धरणीपृष्ठात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; तत्पुरुषः (धरण्याः पृष्ठात्)

• निःसृतम्: emerged
• निःसृतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निः (उपसर्ग) + सृ (धातु) → निःसृत (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (having emerged)

• कामदम्: wish-granting
• कामदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काम (प्रातिपदिक) + द (धातु) → द (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (कामं ददाति इति)

• महत्: great
• महत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Aśarīriṇī Vāk (bodiless voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pārtheśvara (liṅga) at Arbuda

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A fortunate woman addressed as ‘mahābhāgā’; and the king (‘mahīpate’) as frame-listener

Visual Art Cues

Scene: A radiant Śiva-liṅga newly emerged from the earth’s surface, surrounded by awe-struck devotees; the atmosphere is sanctified, with subtle divine light and signs of purity.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Aśarīriṇī Vāk (bodiless voice)
• Pārthā (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti is portrayed as creative and consecrating: devotion brings forth the divine presence, and worship of that presence becomes a source of purity and fulfillment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Pārtheśvara Śiva-liṅga site in Arbuda, identified as supremely purifying and wish-granting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā (worship) of the manifested Śiva-liṅga; the verse explicitly commands liṅga-pūjā.