Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

ततो रक्तानुबंधस्य सोमातिक्रमणं नृप । यावत्करोति राजेन्द्र तावदस्य पुनस्तथा

Transliteration

tato raktānubaṃdhasya somātikramaṇaṃ nṛpa | yāvatkaroti rājendra tāvadasya punastathā

Translation

پھر، اے بادشاہ! جب جب وہ سوم پینے کے قاعدے سے تجاوز کرتا، اے راجندر، اتنی ہی مدت کے لیے رکتانوبندھ کی آفت اسی طرح دوبارہ اس پر لوٹ آتی۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Discourse link/अन्वय)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (then/thereupon)

• रक्तानुबंधस्य: of the blood-connection; of the blood-tie
• रक्तानुबंधस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + अनुबन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रक्तस्य अनुबन्धः)

• सोमातिक्रमणम्: transgression against Soma
• सोमातिक्रमणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + अतिक्रमण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st)/द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य अतिक्रमणम्)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• यावत्: as long as
• यावत्: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
• Form: अव्यय (परिमाण/कालवाचक), 'as long as/so much as'

• करोति: does; performs
• करोति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)

• तावत्: for that long
• तावत्: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
• Form: अव्यय (correlative to यावत्), 'so long/that long'

• अस्य: of him; his
• अस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (again)

• तथा: thus; in the same way
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (in that manner/so)

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Raktabandha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A king afflicted again as he violates the Soma rule; the narrative voice warns that the Raktānubandha-doṣa returns in proportion to the transgression.

Characters & Entities

• Soma (ritual observance)
• Raktānubandha (affliction/tīrtha-name)
• king (nṛpa/rājendra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-grace must be protected by niyama; repeated transgression revives the very bondage one sought to dissolve.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Raktānubandha Tīrtha, whose benefits are shown to depend on continued dharmic restraint.

What ritualistic prescription is mentioned?

Observance of Soma-related ritual discipline (avoiding soma-atikramaṇa), implying vrata-like restraint after purification.