Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

स श्रुत्वा भारती तत्र ह्याकाशादुत्थितां नृप । अन्वेषमाणोऽस्मिन्देशे सुवर्णं तच्च लब्धवान्

sa śrutvā bhāratī tatra hyākāśādutthitāṃ nṛpa | anveṣamāṇo'smindeśe suvarṇaṃ tacca labdhavān

اے بادشاہ! وہاں آسمان سے ابھری ہوئی الٰہی آواز (بھارتی) سن کر اس نے اسی علاقے میں تلاش کی اور بے شک وہ سونا پا لیا۔

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
भारतीम्Bhāratī (voice/Sarasvatī)
भारतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभारती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/causal particle)
आकाशात्from the sky
आकाशात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन
उत्थिताम्arisen/emerged
उत्थिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद् + √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त) कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (arisen)
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन
अन्वेषमाणःsearching
अन्वेषमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअनु + √इष्/√एष् (धातु; अन्वेष्) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्/आत्मनेपदी); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि (searching)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसक; सप्तमी विभक्ति; एकवचन
देशेplace/region
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
लब्धवान्obtained
लब्धवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्तवत्-प्रत्ययान्त) कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि (having obtained)

Pulastya (implied in the continuing dialogue to the king)

Tirtha: Arbuda-kṣetra (spot of discovery)

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: A king pauses mid-journey as a celestial voice arises from the sky; he then searches the terrain and uncovers gold, with attendants astonished.

B
Bhāratī (Divine Voice/Sarasvatī)

FAQs

In a tīrtha, divine guidance arises for the faithful; sincere effort aligned with sacred instruction bears fruit.

Kanakhala-tīrtha, within the Arbuda Khaṇḍa of the Prabhāsa Khaṇḍa.

No explicit ritual is prescribed here; the verse highlights listening to divine instruction and acting upon it.