Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 25›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । ततः पिंडारकं गच्छेत्तीर्थं पापहरं नृप । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मंकिना ब्राह्मणेन च । सिद्धिं गतस्तथा राजंस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

Transliteration

pulastya uvāca | tataḥ piṃḍārakaṃ gacchettīrthaṃ pāpaharaṃ nṛpa | yatra pūrvaṃ tapastaptaṃ maṃkinā brāhmaṇena ca | siddhiṃ gatastathā rājaṃstīrthasyāsya prabhāvataḥ

Translation

پُلستیہ نے کہا: اس کے بعد، اے راجا، پِنڈارک کے اس تیرتھ کی یاترا کرنی چاہیے جو پاپوں کو ہرتا ہے؛ جہاں قدیم زمانے میں برہمن منکی نے تپسیا کی اور اسی تیرتھ کے اثر سے سِدھی کو پہنچا۔

Word by Word
pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषणम् (adverb)
piṃḍārakamPiṇḍāraka (place)
piṃḍārakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpiṃḍāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; तीर्थ-नाम
gacchetshould go; let (him) go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; विधिलिङ्गार्थे आज्ञा
tīrthamthe sacred ford/place
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; apposition to piṃḍārakam
pāpaharamsin-removing
pāpaharam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpa-hara (प्रातिपदिक; पाप + हर)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; tīrtham इति विशेषणम्
nṛpaO king
nṛpa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-क्रियाविशेषणम् (relative adverb: where)
pūrvamformerly
pūrvam:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक/अव्ययीभावे)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (formerly)
tapaḥausterity; penance
tapaḥ:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगे कर्तृस्थाने (subject of passive)
taptamwas performed; was practiced
taptam:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeKridanta
Roottap (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; tapaḥ इति विशेषणम्
maṃkināby Maṃkin
maṃkinā:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootmaṃkin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
brāhmaṇenaby the brāhmaṇa
brāhmaṇena:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; maṃkinā इत्यस्य विशेषण/अपपद
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
siddhimsuccess; attainment
siddhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsiddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
gataḥattained; went to
gataḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeKridanta
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past active participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः
tathāthus; in that way
tathā:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (thus)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
tīrthasyaof the tīrtha
tīrthasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
asyaof this
asya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
prabhāvataḥdue to the power/effect
prabhāvataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootprabhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्; हेत्वर्थे (cause)
Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Piṇḍāraka

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: Pulastya instructs the king to proceed next to Piṇḍāraka, a sin-destroying ford where the brāhmaṇa Maṅki once performed austerities and attained siddhi through the tīrtha’s power.

Characters & Entities
P
Pulastya
P
Piṇḍāraka Tīrtha
M
Maṅki (brāhmaṇa)

FAQs

Pilgrimage to a true tīrtha, supported by austerity and faith, becomes a means of purification and attainment of siddhi.

Piṇḍāraka Tīrtha, praised as pāpahara (sin-removing).

The prescription is pilgrimage (gacchet) to Piṇḍāraka; tapas is cited through Maṅki’s exemplar.

←Previous Verse
Next Verse→