Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

वयं त्यक्ताः प्रजानाथ निर्दोषाः पतिना ततः । शरणं त्वामनुप्राप्ता दुःखेन महतान्विताः

Transliteration

vayaṃ tyaktāḥ prajānātha nirdoṣāḥ patinā tataḥ | śaraṇaṃ tvāmanuprāptā duḥkhena mahatānvitāḥ

Translation

“اے پرجاناتھ! ہم بے قصور ہونے کے باوجود اپنے شوہر کے ہاتھوں ترک کر دی گئیں۔ اس لیے ہم بڑے غم کے بوجھ تلے تمہاری پناہ میں آئی ہیں۔”

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)

• त्यक्ताः: abandoned
• त्यक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्यज् (धातु) → त्यक्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृसम्बन्धे विशेषण (agreeing with वयम्)

• प्रजानाथ: O lord of creatures
• प्रजानाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजानां नाथः)

• निर्दोषाः: blameless
• निर्दोषाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (वयम्/त्यक्ताः इत्यस्य)

• पतिना: by (our) husband
• पतिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• ततः: then/thereupon
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; गत्यर्थे/आश्रयार्थे कर्म

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• अनुप्राप्ताः: having come to/approached
• अनुप्राप्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अनु-√प्राप् (धातु) → अनुप्राप्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृसम्बन्धे विशेषण (वयम्)

• दुःखेन: with sorrow
• दुःखेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भावे करण (means/condition)

• महता: great
• महता: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (दुःखेन)

• अन्विताः: endowed/afflicted (with)
• अन्विताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्वि-√इ (धातु) → अन्वित (क्त-प्रत्यय, कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (वयम्)

Speaker

Dakṣa’s daughters (the Nakṣatras)

Skanda Dialogue

Listener: Nṛpa-sattama (king)

Visual Art Cues

Scene: A group of sorrowful daughters, modestly adorned, stand before Dakṣa with folded hands, declaring their innocence and seeking refuge; tears glisten, yet posture remains dignified.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Candra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Those wronged without fault may seek śaraṇa (refuge) in rightful authority; dharma includes protecting the distressed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned; the focus is ethical appeal and protection within a Puranic narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a plea for justice and protection.