Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

लिंगं संस्थाप्य तत्रैव पूजयामास तं विभुम् । गन्धपुष्पादिनैवेद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

Transliteration

liṃgaṃ saṃsthāpya tatraiva pūjayāmāsa taṃ vibhum | gandhapuṣpādinaivedyaiḥ samyakchraddhāsamanvitaḥ

Translation

وہیں اس نے لِنگ کی پرتیِشٹھا کی اور اسی وِبھُو پروردگار کی پوجا کی۔ خوشبو، پھول اور نَیویدیہ وغیرہ نذرانوں کے ساتھ، کامل اور ثابت قدم شردھا سمیت۔

Word by Word

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• संस्थाप्य: having स्थापित/installed
• संस्थाप्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; धातु: √स्था (1P) उपसर्ग: सम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• पूजयामास: worshipped
• पूजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लिट् (परिप्रास/परोक्षभूत; periphrastic perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: √पूज् (10Ā/10P प्रयोगानुसार)

• तम्: him/that (one)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• विभुम्: the Lord, the all-pervading one
• विभुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गन्धपुष्पादि-नैवेद्यैः: with offerings such as scents and flowers
• गन्धपुष्पादि-नैवेद्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + नैवेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समास: गन्ध-पुष्प-आदि (द्वन्द्व/समाहार-भाव) + नैवेद्य (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘गन्धपुष्पादीनि नैवेद्यानि’ इति)

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• श्रद्धा-समन्वितः: endowed with faith
• श्रद्धा-समन्वितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम्-अन्वि/अन्वि)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण ‘समन्वित’ (endowed) ; समास: श्रद्धया समन्वितः (तृतीया-तत्पुरुष)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-liṅga-sthāna (Paṅgu-pratiṣṭhita liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King

Visual Art Cues

Scene: On a stone platform by the lake, Paṅgu installs a simple dark liṅga, adorns it with sandal paste and flowers, and offers naivedya with folded hands; the atmosphere is quiet and sanctified.

Characters & Entities

• Liṅga
• Śiva (vibhu, implied)
• Paṅgu (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True tīrtha-power is awakened by sincere Śiva-bhakti expressed through installation, worship, and faithful offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Arbuda locale where Paṅgu installed a liṅga—this becomes part of the sanctified setting connected with Paṅgu Tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpana and pūjā with gandha (fragrance), puṣpa (flowers), and naivedya (food offerings), performed with śraddhā.