Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Arbudha Khanda›Adhyaya 14›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ देवं सिद्धेश्वरं परम् । सिद्धिदं प्राणिनां सम्यक्सिद्धेन स्थापितं पुरा

Transliteration

pulastya uvāca | tato gacchennṛpaśreṣṭha devaṃ siddheśvaraṃ param | siddhidaṃ prāṇināṃ samyaksiddhena sthāpitaṃ purā

Translation

پلستیہ نے کہا: پھر، اے بہترین بادشاہ، برتر دیوتا سدھیشور کے پاس جاؤ؛ وہ جانداروں کو سدھی عطا کرتا ہے، کیونکہ قدیم زمانے میں ایک سدھ نے اسے وہاں درست طریقے سے قائم کیا تھا۔

Word by Word
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ततःthen; from there
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नृपश्रेष्ठO best of kings
नृपश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणां श्रेष्ठः)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
सिद्धेश्वरम्Lord of the Siddhas
सिद्धेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध + ईश्वर (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धानाम् ईश्वरः)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (देवम्)
सिद्धिदम्bestowing success
सिद्धिदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्धि + द (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (सिद्धिं ददाति इति)
प्राणिनाम्of living beings
प्राणिनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
सम्यक्properly; duly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
सिद्धेनby a Siddha (accomplished being)
सिद्धेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
स्थापितम्established
स्थापितम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (देवम्) इत्यस्य विशेषणम्
पुराformerly; long ago
पुरा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb)
Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpaśreṣṭha)

Visual Art Cues

Scene: Pulastya guides the king toward a forest-temple of Siddheśvara; a radiant liṅga stands in the sanctum, with siddhas subtly present as ethereal witnesses.

Characters & Entities
P
Pulastya
S
Siddheśvara
S
Siddha

FAQs

Pilgrimage and devotion to Siddheśvara are praised as powerful means for attaining siddhi and divine grace.

Siddheśvara (a Śiva-liṅga shrine) within the Arbuda Khaṇḍa’s sacred geography.

To go (gacchet) on pilgrimage to Siddheśvara and approach the deity established by a Siddha, implying darśana and worship at the liṅga.

←Previous Verse
Next Verse→