Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

इन्द्र उवाच । का त्वं वद वरारोहे किमर्थं त्वमिहागता । देवी वा नागकन्या वा सिद्धा विद्याधरी तु वा

indra uvāca | kā tvaṃ vada varārohe kimarthaṃ tvamihāgatā | devī vā nāgakanyā vā siddhā vidyādharī tu vā

اندَر نے کہا: “اے حسین و بلند قامت! بتا، تو کون ہے؟ تو یہاں کس غرض سے آئی ہے؟ کیا تو دیوی ہے، یا ناگ کنیا، یا سدّھا، یا ودیادھری؟”

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता/कर्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
काwho (female)
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
वदtell/speak
वद:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
वरारोहेO fair-hipped one
वरारोहे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधनपदम्
किमर्थम्for what purpose
किमर्थम्:
Hetu (Purpose-question/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक), ‘कस्य अर्थे’ इति; हेतु-प्रश्न (for what purpose?)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (here)
आगताcome/arrived
आगता:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इति विशेषणम्
देवीa goddess
देवी:
Karta (Predicate-noun/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विकल्पे (or)
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक (or)
नागकन्याa nāga-maiden
नागकन्या:
Karta (Predicate-noun/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + कन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विकल्पे
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक
सिद्धाa siddhā (perfected being)
सिद्धा:
Karta (Predicate-noun/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विकल्पे
विद्याधरीa vidyādharī
विद्याधरी:
Karta (Predicate-noun/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विकल्पे
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण/विरोधार्थक (but/indeed)
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक

Indra (Śakra)

Tirtha: Arbuda-kṣetra

Type: kshetra

Listener: The newly manifested maiden (identity to be disclosed in subsequent verses)

Scene: Indra, holding the vajra, addresses the radiant maiden with respectful yet desirous curiosity; behind them, the sacred stream and mountain grove suggest a liminal meeting place of celestial and earthly realms.

I
Indra (Śakra)
D
Devī
N
Nāgakanyā
S
Siddhā
V
Vidyādharī

FAQs

Sacred spaces attract beings of many orders; discernment (knowing who one encounters) is presented as part of dharmic conduct.

The encounter occurs within the Arbuda sacred geography; the tīrtha context is implied rather than named in this verse.

None; this is a conversational inquiry initiating the episode.