Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

Devanagari script

भूतप्रेतपिशाचानां दोषः सद्यः प्रणश्यति । तेनोदकेन संस्पृष्टे सर्वं नश्यति दुष्कृतम्

Transliteration

bhūtapretapiśācānāṃ doṣaḥ sadyaḥ praṇaśyati | tenodakena saṃspṛṣṭe sarvaṃ naśyati duṣkṛtam

Translation

بھوت، پریت اور پِشَچوں کی وجہ سے ہونے والی آفت فوراً مٹ جاتی ہے۔ اُس پانی کے لمس سے تمام بداعمالیاں دھل جاتی ہیں۔

Word by Word

• भूतप्रेतपिशाचानाम्: of bhūtas, pretas, and piśācas
• भूतप्रेतपिशाचानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक) + प्रेत (प्रातिपदिक) + पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (भूताः प्रेताः पिशाचाः च)

• दोषः: fault/affliction
• दोषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्ययम्

• प्रणश्यति: perishes/disappears
• प्रणश्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नश् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• उदकेन: with water
• उदकेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• संस्पृष्टे: when (it is) touched
• संस्पृष्टे: Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्पृश् (धातु) → संस्पृष्ट (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे सन्दर्भे ‘संस्पृष्टे (सति)’ = when touched

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• नश्यति: is destroyed
• नश्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• दुष्कृतम्: evil deed/sin
• दुष्कृतम्: Apposition to sarvam (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दुष्कृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्म/पापवाचकं नाम (evil deed/sin)

Speaker

Pulastya (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rūpatīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Yayāti

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim is sprinkled with tirtha-water; dark, smoky forms of bhūta-preta-piśāca recoil and vanish; the water glows, and a ledger-like symbolism of ‘duṣkṛta’ dissolves into light.

Characters & Entities

• bhūta
• preta
• piśāca
• tīrtha-water
• duṣkṛta (sin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contact with tīrtha-jala is framed as immediate purification—removing both unseen afflictions and moral stain (duṣkṛta).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rūpatīrtha (Arbuda Khaṇḍa, Prabhāsa Khaṇḍa), whose water is said to dispel spirit-afflictions and sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

Being touched by the tīrtha-water (sprinkling/ablution/contact) is implied as a purificatory practice.