Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20
Devanagari script
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कोपसंरक्तलोचनः । त्रिशाखां भृकुटीं कृत्वा ततः स प्राह लक्ष्मणम्
Transliteration
tasya tadvacanaṃ śrutvā kopasaṃraktalocanaḥ | triśākhāṃ bhṛkuṭīṃ kṛtvā tataḥ sa prāha lakṣmaṇam
Translation
یہ بات سن کر اس کی آنکھیں غصّے سے سرخ ہو گئیں؛ بھنویں تین شکنوں میں سکیڑ کر پھر اس نے لکشمن سے کہا۔
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम; विशेषणम् (that)
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः
कोपसंरक्तलोचनःone whose eyes were reddened with anger
कोपसंरक्तलोचनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोप-संरक्त-लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कोपेन संरक्ते लोचने यस्य सः इति तृतीया-तत्पुरुषः (बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः)
त्रिशाखाम्three-branched
त्रिशाखाम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि-शाखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; त्रयः शाखाः यस्याः सा इति द्विगु-समासः; विशेषणम्
भृकुटीम्frown/knitted brow
भृकुटीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभृकुटी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभावः
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरवाचक (then)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
लक्ष्मणम्Lakṣmaṇa
लक्ष्मणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
Sūta (narration; describing Rāma’s reaction)
Visual Art Cues
Scene: Close-up dramatic portrait: the noble’s eyes redden; brows knit into three furrows; he turns sharply toward Lakṣmaṇa to speak, while the envoy and crowd watch, sensing impending escalation.
Characters & Entities
L
LakṣmaṇaFAQs
Even great persons face anger; dharma narratives often show the need to transform impulsive emotion into right action.
No tīrtha is specified in this verse.
None.