Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 19
Devanagari script
सेयं तव रघुश्रेष्ठ नाज्ञास्ति प्रतिवेद्म्यहम् । शक्रालापमपि त्वं च नैकांते श्रोतुमर्हसि
Transliteration
seyaṃ tava raghuśreṣṭha nājñāsti prativedmyaham | śakrālāpamapi tvaṃ ca naikāṃte śrotumarhasi
Translation
“اے رَغُو کے سردار! میں تمہیں خبر دیتا ہوں کہ یہ تمہارا حکم نہیں۔ اور حقیقی خلوت کے بغیر تم اندرا کا پیغام بھی سننے کے لائق نہیں۔”
Word by Word
साthat (she/it)
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
इयम्this
इयम्:
Apposition
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
तवof you/your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
रघुश्रेष्ठO best of the Raghu line
रघुश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootरघु-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; रघोः श्रेष्ठः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
नnot
न:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
आज्ञाcommand/permission
आज्ञा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
प्रतिवेद्मिI inform/report
प्रतिवेद्मि:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootप्रति-√विद् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
शक्रालापम्Indra’s talk/message
शक्रालापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र-आलाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; शक्रस्य आलापः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also/even)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
नnot
न:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
एकान्तेin private
एकान्ते:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeIndeclinable
Root√श्रु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); अव्ययभावः; प्रयोजनार्थः
अर्हसिyou are fit/ought
अर्हसि:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
Speaker
Dūta (Envoy)
Visual Art Cues
Scene: The envoy points out the breach of command and privacy, addressing the Raghu-best; the crowd remains, creating a charged triangle: king, envoy, onlookers; a faint celestial motif hints at ‘Indra’s message’.
Characters & Entities
R
Rāma (Raghuśreṣṭha)I
Indra (Śakra)FAQs
Sacred or weighty counsel should be received in the right manner and setting; procedure and propriety are part of dharma.
No tīrtha is named in this verse.
None.