Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40
Devanagari script
सूत उवाच । एवमित्येव संप्रोच्य विरराम ततः परम् । शनैश्चरो महीपालवचनाद्द्विजसत्तमाः
Transliteration
sūta uvāca | evamityeva saṃprocya virarāma tataḥ param | śanaiścaro mahīpālavacanāddvijasattamāḥ
Translation
سوت نے کہا: ‘ایسا ہی ہو’ کہہ کر وہ اس کے بعد خاموش ہو گیا۔ اے بہترین دِویجوں! شنیَیشچر نے راجا کے کلام کے مطابق ہی ایسا کیا۔
Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण
इतिthus/‘so’ (quoting)
इति:
Vacana-paryavasana (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणचिह्न (quotative particle)
एवindeed, just
एव:
Avadharana (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/only)
संप्रोच्यhaving spoken
संप्रोच्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम् + प्र + वच् (धातु) → संप्रोच्य (कृदन्त)
Formल्यप् (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having said)
विररामceased, stopped
विरराम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + रम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदी
ततःthereafter, from that
ततः:
Apadana/Time (From then/thereafter)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
परम्further, afterwards
परम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: further/afterwards)
शनैश्चरःŚanaiścara (Saturn)
शनैश्चरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशनैः (अव्यय) + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; नाम (Saturn); अव्यय-तत्पुरुषः (शनैः चरति)
महीपालवचनात्from the king’s words/at the king’s command
महीपालवचनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootमहीपाल (प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीपालस्य वचनम्); अपादान/हेतु
द्विजसत्तमाःthe best of Brahmins
द्विजसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमाः)
Speaker
Sūta
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Dvijas/ṛṣis
Visual Art Cues
Scene: Śanaiścara gives a brief assent—‘So be it’—and the scene quiets; sages listen as Sūta narrates the conclusion.
Characters & Entities
S
SūtaŚ
ŚanaiścaraD
DaśarathaD
Dvija-sattamāḥ (sages/brāhmaṇas)FAQs
A dharmic request, when properly framed, is shown as capable of restraining even harsh planetary afflictions.
This is a narrative transition line within Tīrthamāhātmya; it does not name a particular tīrtha.
None; it records Śanaiścara’s assent and the close of the exchange.