Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 80

Devanagari script

राजोवाच । एवं देव करिष्यामि गत्वाऽयोध्यां महापुरीम् । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य मंत्रिणां संनिवेद्य च

Transliteration

rājovāca | evaṃ deva kariṣyāmi gatvā'yodhyāṃ mahāpurīm | putraṃ rājye pratiṣṭhāpya maṃtriṇāṃ saṃnivedya ca

Translation

بادشاہ نے کہا: “یوں ہی ہوگا، اے پروردگار—میں ایسا ہی کروں گا۔ میں عظیم شہر ایودھیا جاؤں گا، اپنے بیٹے کو تخت پر بٹھاؤں گا، اور وزیروں کو بھی باقاعدہ اطلاع دوں گا۔”

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; वक्ता/कर्ता

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• एवम्: thus
• एवम्: Avyaya (Adverb/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)

• देव: O god/lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• करिष्यामि: I will do
• करिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having gone)

• अयोध्याम्: Ayodhyā
• अयोध्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म (to Ayodhyā)

• महापुरीम्: the great city
• महापुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + पुरी (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (महती पुरी)

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म

• राज्ये: in the kingdom
• राज्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; अधिकरण (in the kingdom)

• प्रतिष्ठाप्य: having installed/established
• प्रतिष्ठाप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति + स्था (धातु) + णिच् + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); णिजन्त-धातु (causative) ‘to install’; पूर्वकालिक-क्रिया (having installed)

• मन्त्रिणाम्: of the ministers
• मन्त्रिणाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; सम्बन्ध (of the ministers)

• संनिवेद्य: having informed
• संनिवेद्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + नि + विद् (धातु) + णिच् + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); णिजन्त (to inform/announce); पूर्वकालिक-क्रिया (having informed)

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

Speaker

Rājā (the King)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king, composed and resolute, declares he will go to Ayodhyā, enthrone his son, and notify ministers—an image of calm governance at the edge of existential change.

Characters & Entities

• Ayodhyā
• Ministers

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when pursuing a sacred end, a ruler must first fulfill rājadharma—orderly succession and responsible governance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader chapter glorifies Devīkuṇḍa; this verse additionally names Ayodhyā as the king’s royal seat.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual; it prescribes a dharmic procedure—installing the heir and notifying ministers.