Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

ज्ञानसंपत्प्रयुक्तानि यादृशानि महात्मना । तेन संयाचितान्येव व्याधिमंत्रास्तथैव च

jñānasaṃpatprayuktāni yādṛśāni mahātmanā | tena saṃyācitānyeva vyādhimaṃtrāstathaiva ca

اور جس طرح وہ مہاتما، علم کی دولت سے یکتہ، انہیں برتتا تھا، اسی طرح اس کی درخواست پر بیماریوں کو قابو کرنے والے منتر بھی عطا کیے گئے۔

ज्ञानसंपत्-प्रयुक्तानिemployed through the power of knowledge
ज्ञानसंपत्-प्रयुक्तानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञान (प्रातिपदिक) + संपत् (प्रातिपदिक) + प्रयुक्त (प्र + युज् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘ज्ञानसंपदा प्रयुक्तानि’ (employed/activated by the wealth of knowledge) — विशेषण (of मन्त्राः/अस्त्राणि implied)
यादृशानिof what kind
यादृशानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयादृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-विशेषण (of the manifested items)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Agent/instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
तेनby him
तेन:
Karana (Agent/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
संयाचितानिrequested
संयाचितानि:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + याच् (धातु)
Formकृदन्त—क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अर्थः ‘याचितानि/प्रार्थितानि’ (requested)
एवindeed
एव:
Kriya-visheshana (Emphasis/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (indeed)
व्याधिमन्त्राःdisease-mantras
व्याधिमन्त्राः:
Karta (Co-subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘व्याधेः मन्त्राः’ (mantras for disease)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/रीतिवाचक-अव्यय (likewise)
एवindeed
एव:
Kriya-visheshana (Emphasis/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (indeed)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)

Sūta (continuing narration)

Type: kshetra

Scene: A great-souled, knowledge-rich figure requests and receives disease-controlling mantras, paralleling how he previously employed divine means; the scene shifts from weapons to healing formulas.

M
mahātmā (great-souled person)
V
vyādhi (disease)
M
mantra

FAQs

Knowledge used in service of dharma becomes a channel for grace—mantras are portrayed as compassionate instruments for relief.

The verse itself does not specify a location; it contributes to the broader sacred-place glorification by highlighting benefits (protection and healing) associated with the episode.

Implied practice is mantra-application for healing, but no specific japa count, rite, or vow is stated.