Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

अथ पश्यति यावत्स प्रभातेऽभ्युदिते रवौ । यज्ञोपवीतसंयुक्तस्तावत्स द्विजरूपधृक्

atha paśyati yāvatsa prabhāte'bhyudite ravau | yajñopavītasaṃyuktastāvatsa dvijarūpadhṛk

پھر جب صبح ہوئی اور سورج طلوع ہوا تو اس نے دیکھا—وہ یجنوپویت (جنیو) پہنے ہوئے تھا اور دِوِج (دو بار جنم لینے والے) کی صورت بنائے ہوئے تھا۔

अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर-क्रमबोधक-अव्यय
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यावत्until/as long as
यावत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक-अव्यय (as long as/until)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रभातेin the morning
प्रभाते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अभ्युदितेhaving risen
अभ्युदिते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि-उद्-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; रवौ इत्यस्य विशेषणम्
रवौwhen the sun
रवौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यज्ञोपवीतसंयुक्तःwearing the sacred thread
यज्ञोपवीतसंयुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञ-उपवीत-संयुक्त (प्रातिपदिक; समास-घटकाः: यज्ञ + उपवीत + संयुक्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सः)
तावत्so long/then
तावत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formतावदर्थक-अव्यय (so long/that much; correl. to यावत्)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
द्विजरूपधृक्bearing the form of a Brahmin
द्विजरूपधृक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्विज-रूप-धृक् (प्रातिपदिक; समास-घटकाः: द्विज + रूप + धृक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सः)

Śrī Bhagavān (Janārdana/Viṣṇu)

Scene: At sunrise, the king sees the dead man clearly: sacred thread across the torso, dvija appearance; the king’s face shows dawning horror and remorse.

Y
yajñopavīta
D
dvija (twice-born)

FAQs

Actions gain heavier moral weight when one realizes the sacred status (or perceived sacred status) of the harmed person.

Not named in this verse; it supports the larger tīrtha narrative by explaining the burden that leads one to seek holy purification.

None; the sacred thread (yajñopavīta) is referenced as a marker of dvija status.