Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तस्मात्कुरु प्रसादं मे विदित्वैतत्सुरेश्वर । कृत्येऽस्मिन्स्म र्यतामन्यस्त्रिपुरारेर्बिभेम्यहम्

Transliteration

tasmātkuru prasādaṃ me viditvaitatsureśvara | kṛtye'sminsma ryatāmanyastripurārerbibhemyaham

Translation

پس اے سُرَیشور! یہ بات جان کر مجھ پر کرم فرما۔ اس کام میں کسی اور کو مقرر کیا جائے، کیونکہ میں تریپوراری (شیو) سے ڈرتا ہوں۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनस्य अव्ययीभूत-प्रयोगः; हेत्वर्थे (therefore/from that reason)

• कुरु: do
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• प्रसादम्: favor, grace
• प्रसादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम

• विदित्वा: having known
• विदित्वा: Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; 'having known'

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• सुरेश्वर: O lord of the gods
• सुरेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् ईश्वरः)

• कृत्ये: in this rite/act
• कृत्ये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम

• स्म: indeed/just
• स्म: Prayojaka (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/recitative particle)

• र्यताम्: let (him) be remembered
• र्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातोः 'स्मृ' → 'स्मर्यताम्' (let (him) be remembered)

• अन्यः: another (one)
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्रिपुरारेः: of Tripurāri (Śiva)
• त्रिपुरारेः: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रिपुर + अरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिपुरस्य अरिः = enemy of Tripura)

• बिभेमि: I fear
• बिभेमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भी (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Vāyu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāga-bila

Type: cave

Visual Art Cues

Scene: A supplicant figure addresses Indra (or a deva-lord), palms joined, requesting favor and asking that another be appointed, explicitly fearing Tripurāri.

Characters & Entities

• Vāyu
• Indra (Sureśvara)
• Tripurāri (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even divine agents respect the higher authority of Śiva; dharma includes humility and caution in acts touching sacred power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The continuing episode belongs to Hāṭakeśvara-kṣetra’s tīrtha-mahima, centered on the Nāga-bila.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a request for dispensation/alternate assignment due to fear of transgressing against Śiva.