Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

प्रासादत्रयमेतद्धि मुक्त्वात्र धरणीतले । अपरो नास्ति चन्द्रस्य सत्यमेतन्मयोदितम् । एकोऽस्ति नर्मदातीरे पुण्ये रेवोरिसंगमे

prāsādatrayametaddhi muktvātra dharaṇītale | aparo nāsti candrasya satyametanmayoditam | eko'sti narmadātīre puṇye revorisaṃgame

زمین پر یہاں اِن تین پرسادوں کے سوا چندر دیو کا ایسا کوئی اور مندر نہیں؛ یہ سچ میں نے کہا ہے۔ تاہم نَرمدا کے کنارے، پُنّیہ رِیوا کے سنگم پر ایک اور بھی ہے۔

प्रासादत्रयम्the three temples
प्रासादत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रासाद + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः प्रासादाः)
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशक-विशेषण (demonstrative) प्रासादत्रयम्-सम्बन्धि
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
मुक्त्वाleaving/excepting
मुक्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to main clause/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुच् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having left/excepting)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
धरणीतलेon the surface of the earth
धरणीतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरणी + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धरण्याः तलम्)
अपरःanother (one)
अपरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (implicit: प्रासादः/स्थलम्)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अस्तिexists/is
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चन्द्रस्यof Candra (Moon-god)
चन्द्रस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
सत्यम्truth
सत्यम्:
Pratijna/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये विधेय (predicate noun)
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सत्यं-सम्बन्धि
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent/Instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
उदितम्said/uttered
उदितम्:
Karma-bhava (Predicate participle/कर्मभाव)
TypeVerb
Rootवद् (धातु) + उद्-उपसर्ग + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; एतत्/सत्यम्-सम्बन्धि
एकःone
एकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (implicit: प्रासादः)
अस्तिexists/is
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
नर्मदातीरेon the bank of the Narmadā
नर्मदातीरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनर्मदा + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नर्मदायाः तीरम्)
पुण्येholy
पुण्ये:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (तीरे/संगमे)
रेवोरिसंगमेat the confluence of Revā and Uri
रेवोरिसंगमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरेवा + उरि + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समास (रेवायाः उरि-सम्बन्धः; रेव-उरि-संगमः = confluence of Revā and Uri)

Sūta (deduced)

Tirtha: Candra/Soma-prāsāda tīrtha set; Narmadā-tīra at Revā-saṅgama

Type: sangam

Listener: Ṛṣis / audience of sages

Scene: A narrator emphatically declares the uniqueness of Candra shrines; the scene shifts to a map-like vision: three prāsādas in Prabhāsa and a fourth at Narmadā’s sacred confluence, with moon iconography hovering above.

C
Candra (Soma)
T
Three temples (prāsāda-traya)
N
Narmadā
R
Revā
S
Saṅgama (confluence)

FAQs

Certain shrines are presented as uniquely rare on earth; pilgrimage to them is therefore especially meritorious.

The Soma/Candra temples of this kṣetra, and additionally a Soma shrine at the Narmadā–Revā confluence (saṅgama).

No direct prescription; the verse functions as a tīrtha locator and rarity-claim to inspire pilgrimage.