Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

तेन यत्कमला शप्ता ब्राह्मणेन महात्मना । सा कथं गज वक्त्राऽथ पुनर्जाता शुभानना

tena yatkamalā śaptā brāhmaṇena mahātmanā | sā kathaṃ gaja vaktrā'tha punarjātā śubhānanā

اُس عظیمُ النفس برہمن کے شاپ سے کملاؔ ملعون ہوئی؛ پھر وہ کیسے گج مُکھی بنی، اور بعد میں کیسے دوبارہ شُبھ چہرے کے ساتھ جنم لے آئی؟

तेनby him/thereby
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्; सर्वनाम
यत्which (that)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
कमलाKamalā
कमला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकमला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्
शप्ताcursed
शप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
ब्राह्मणेनby a brāhmaṇa
ब्राह्मणेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्
महात्मनाby the great-souled
महात्मना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्; विशेषणम् (ब्राह्मणस्य)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; सर्वनाम
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषणम्
गजelephant
गज:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रातिपदिक-रूपेण; समासाङ्ग (वक्त्राय विशेषणम्)
वक्त्रा(having) a face
वक्त्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; (गज-वक्त्रा = गजवक्त्रा इति समासार्थः)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनन्तरार्थक-निपातः
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरावृत्त्यर्थक-क्रियाविशेषणम्
जाताborn
जाता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकर्तरि कृदन्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
शुभाननाshe of auspicious face
शुभानना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुभ + आनन (प्रातिपदिक); (शुभम् आननम् यस्याः)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; बहुव्रीहिः (शुभ-आनन)

Ṛṣis (sages)

Type: kshetra

Scene: A questioning scene: the listener asks how Kamalā, cursed by a great brāhmaṇa, became elephant-faced and later regained auspicious beauty—framed as a suspenseful inquiry in a sacred narrative setting.

K
Kamalā
B
Brāhmaṇa (unnamed)

FAQs

It points to the moral causality of śāpa (curse) and the possibility of restoration through divine arrangement and austerity.

Not specified in this verse; the tīrtha context appears in the subsequent narration.

None directly; it sets up the explanation that follows.