Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

प्रायोपवेशनं कृत्वा श्रद्धया परया युताः । गच्छन्ति च परां सिद्धिमपि पापपरायणाः

Transliteration

prāyopaveśanaṃ kṛtvā śraddhayā parayā yutāḥ | gacchanti ca parāṃ siddhimapi pāpaparāyaṇāḥ

Translation

اعلیٰ ترین عقیدت کے ساتھ پرایوپویشن اختیار کر کے، گناہ میں ڈوبے ہوئے لوگ بھی اعلیٰ ترین سِدھی کو پا لیتے ہیں۔

Word by Word

• प्रायोपवेशनम्: fasting unto death (prāyopaveśana)
• प्रायोपवेशनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राय (प्रातिपदिक) + उपवेशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रायस्य उपवेशनम्)

• कृत्वा: having performed
• कृत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive); अव्ययभाव; "having done"

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd); एकवचन

• परया: supreme, highest
• परया: Karana (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (qualifying श्रद्धया): "supreme"

• युताः: endowed (with)
• युताः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विशेषणम् (qualifying implied subject)

• गच्छन्ति: they go, attain
• गच्छन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट् (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• पराम्: supreme
• पराम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (qualifying सिद्धिम्): "supreme"

• सिद्धिम्: attainment, perfection
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); अपि-भाव (even/also)

• पापपरायणाः: devoted to sin
• पापपरायणाः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विशेषणम् (qualifying implied subject); तत्पुरुषः (पापे परायणः = devoted to sin)

Speaker

Sūta (narrative continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Suparṇākhya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (sages)

Visual Art Cues

Scene: A penitent sinner-turned-devotee undertakes prāyopaveśa at the sacred spot—seated, fasting, hands in añjali, eyes calm—while sages or temple attendants maintain a protective, ritual atmosphere; the tīrtha radiates sanctity.

Characters & Entities

• Suparṇākhya
• Śrīhāṭakeśvara-kṣetra
• Prāyopaveśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In tīrtha-māhātmya theology, sincere faith joined to austerity can override even heavy sin and lead to the highest goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Suparṇākhya tīrtha of Śrīhāṭakeśvara-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prāyopaveśa performed with parā-śraddhā (supreme faith).