Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 104

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । निहतः स त्वया शक्र तेन वज्रेण दानवः । गतो मृत्युवशं पापो न भयं कर्तुमर्हसि

Transliteration

brahmovāca | nihataḥ sa tvayā śakra tena vajreṇa dānavaḥ | gato mṛtyuvaśaṃ pāpo na bhayaṃ kartumarhasi

Translation

برہما نے کہا: "اے شکر (اندر)، وہ دانو واقعی تمہارے اس وجر سے مارا گیا ہے۔ وہ گنہگار موت کے گھاٹ اتر چکا ہے؛ تمہیں ڈرنے کی ضرورت نہیں ہے۔"

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• निहतः: slain
• निहतः: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि-हन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (दानवः विशेषयति)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Karana/Agent (Instrumental agent/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• शक्र: O Śakra (Indra)
• शक्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-एकवचन

• तेन: with that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• वज्रेण: thunderbolt
• वज्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• दानवः: the demon
• दानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गतः: gone
• गतः: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (पापः/दानवः विशेषयति)

• मृत्यु-वशम्: into the power of death
• मृत्यु-वशम्: Gati/Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मृत्योः वशः)

• पापः: the sinner/wretch
• पापः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध

• भयम्: fear
• भयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कर्तुम्: to make
• कर्तुम्: Prayojana (Complement infinitive/पूरक)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to do/make’

• अर्हसि: you ought
• अर्हसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Brahmā

Skanda Dialogue

Listener: Indra (Śakra)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā speaks calmly to Indra: the demon is slain and under Death’s sway; Indra is told not to fear, while the devas remain solemn, hinting at a deeper issue.

Characters & Entities

• Brahmā
• Indra (Śakra)
• Vajra
• Dānava
• Mṛtyu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes steadiness of mind—once a harmful force is ended, fear should not dominate the righteous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named in this verse; the tīrtha-theme is developed in subsequent verses.

What ritualistic prescription is mentioned?

None here; it is narrative reassurance preparing for the discussion of expiation.