Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

सोऽस्माकं कीर्तनीयश्च त्वया सूतकुलोद्वह । विस्तरेण यथा वृत्तः एतन्न कौतुकं परम्

Transliteration

so'smākaṃ kīrtanīyaśca tvayā sūtakulodvaha | vistareṇa yathā vṛttaḥ etanna kautukaṃ param

Translation

پس اے سوت وَنش کے پیشوا! آپ ہمارے لیے اسے بیان کیجیے—کہ یہ کیسے تفصیل سے واقع ہوا؛ کیونکہ یہ نہایت اعلیٰ درجے کا عجوبہ ہے۔

Word by Word

• सः: he/that (account)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम

• कीर्तनीयः: to be recounted
• कीर्तनीयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √कीर्त् (धातु) → कीर्तनीय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तव्यत्/अनीय-प्रत्ययान्तः (gerundive: to be narrated); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम

• सूतकुलोद्वह: O bearer/glory of the Sūta lineage
• सूतकुलोद्वह: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सूत + कुल + उद्वह (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (सूतकुलस्य उद्वहः); पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• विस्तरेण: in detail
• विस्तरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; प्रकारवाचक-करणम्

• यथा: as/how
• यथा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकार/उपमानवाचक-अव्ययम् (as/how)

• वृत्तः: occurred/happened
• वृत्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √वृत् (धातु) → वृत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (वृत्तम् = happened)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; सर्वनाम

• न: not
• न: Sambandha (Negation particle/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेधार्थक-निपातः (negation)

• कौतुकम्: curiosity/wonder
• कौतुकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कौतुक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• परम्: great/supreme
• परम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (कौतुकम्-विशेषणम्)

Speaker

Ṛṣayaḥ (the sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūta

Visual Art Cues

Scene: The sages, eager and reverent, implore Sūta to narrate the full wondrous account; the moment is a poised pause before the story unfolds.

Characters & Entities

• Ṛṣayaḥ
• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is strengthened through kīrtana—reverent narration of sacred histories.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Implicitly the Hāṭakeśvara/Oṣadhiprastha setting; the verse focuses on requesting the account.

What ritualistic prescription is mentioned?

Narrative devotion (kīrtana/śravaṇa) is implied, not a formal rite.